پایان نامه ارشد ادبیات فارسی آداب رسوم مردم ایرانشهر

۱۵۵ هزار تومان ۱۱۰ هزار تومان
افزودن به سبد خرید

جهت خرید و دانلود پایان نامه ارشد ادبیات فارسی آداب رسوم مردم ایرانشهر با ایمیل sellthesis@gmail.com در ارتباط باشید


پایان نامه کارشناسی ارشد ادبیات فارسی آداب و رسوم مردم ایرانشهر


پایان نامه ارشد ادبیات فارسی آداب رسوم مردم ایرانشهر


چکیده

طبیعی است که هر قومی که زبان خاص خود را دارد، ادبیات خاصی هم برای زبان خود دارد. مطالب گردآوری شده در این پایان نامه در برگیرنده ی زبان، آداب و رسوم و عقاید مذهبی، باورهای جمعی ، جشن ها و اعیاد، مراسم ازدواج، سوگواری ها ، اعتقادات، ضرب المثل ها، چیستان ها، بازی های محلی، هنر و صنایع دستی و طب سنتی و ادبیات عامه مردم ایرانشهر است که جزئی از فرهنگ کلی مردم بلوچستان می باشد. از آنجا که این آثار مکتوب نشده اند و گرد تاریخ بر آنها نشسته، حجم وسیعی از آنها از دیده ها پنهان مانده اند که شاید با همت پژوهندگان قابل دریافت باشند، تغییرات و تحولات عمده ی صنعتی و فرهنگی که در کلیه سطوح زندگی انسان ها پدید آمده، موج آن به بلوچستان هم رسیده و بسیاری از جنبه های فرهنگ عامه ی مردم را تحت تأثیر قرار داده است. اما هنوز بسیاری از جوانب زندگی با معیارهای فرهنگ عامیانه در این منطقه پایدار است که ارزش تحقیق و تفحص دارد.
فرهنگ عامه از روزگاران قدیم تا به امروز از نسلی به نسل دیگر انتقال یافته ولی گویا شرایط اوضاع و احوال اجتماعی جهان و تمدن جدید به دنبال آن است که یکسره آنچه را مربوط به گذشته و فرهنگ عامه است، به دست فراموشی سپارد. به همین جهت باید تا حد توان در ضبط و نگهداری آنها به ویژه سنن و آداب و رسوم انسانی و عالیه ای که شیرازه ی هر ملتی است، تلاش کرد. ادبیات عامیانه این سرزمین که سینه به سینه از گذشتگان، به ما رسیده و مسلماً به آیندگان هم خواهد رسید، تاریخ غیر مکتوبی است که شادی ها و غم ها و آرزوهای نیاکان ما را در این خطه از میهن عزیزمان بازگو می کند.
هدف از تدوین و جمع آوری این پایان نامه آن است که علاقه مندان به آداب و رسوم مناطق مختلف کشور به ویژه نسل جوان با جنبه هایی از فرهنگ کشورمان آشنا شده و با مطالعه ی آن به نکات مثبت و ارزشمند این خطه آگاهی پیدا کنند. باشد که همانند چراغی روشن راهنمای نسل آتی شود.

واژگان کلیدی: فرهنگ، آداب و رسوم، ازدواج، بلوچ، بازی، عزاداری، لالایی، افسانه، واژگان محلی، ایرانشهر، چیستان، ادبیات عامه


فهرست مطالب

راهنماي تلفظ (آوانگاری)    ‌ع
چکیده    1
فصل اول : کلیات    2
1-1- بیان مسأله    3
1-2- موقعیت جغرافیایی ایرانشهر:    5
1-3- پوشش گیاهی ایرانشهر:    7
1-4- تاریخ قوم بلوچ:    7
1-5- مذهب مردم بلوچ:    8
1-6- آب و هوای ایرانشهر :    8
1-7- کارخانجات مهم ایرانشهر:    8
1-8- طوایف ساکن ایرانشهر:    8
1-9- طبقات اجتماعی در ایرانشهر:    9
فصل دوم : پیشینه تحقیق    11
فصل سوم : روش تحقیق    13
فصل چهارم : یافته های تحقیق    17
4-1- بخش اول – آداب و رسوم مردم ایرانشهر:    18
4-1-1- هالو:    18
4-1-2- زهیروک:    19
4-1-3- لیکو:    19
4-1-4- مودگ (مویه و زاری):    20
4-1-5- شعر:    20
4-1-6- بجّار:    21
4-1-7- بیر (انتقام):    21
4-1-8- کارچ و کپن (کارد و کفن):    22
4-1-9- نازنیک:    23
4-1-10- کردی:    23
4-1-11- اَمبا:    23
4-1-12- گوات (باد):    23
4-2- بخش دوم- عزاداری:    25
4-2-1- مراسم ماه محرم :    25
4-2-2- آیین مرگ و عزاداری:    26
4-2-2-1- عزاداری عمومی:    26
4-2-2-2- مراسم غسل میّت:    27
4-2-2-3- طریقه کفن کردن میت:    28
4-2-2-4- حمل و دفن جنازه:    29
4-2-2-5- مراسم پرسه (پرسان) PORSÂN :    30
4-3- بخش سوم – جشن ها و مراسم    31
4-3-1- ازدواج:    31
4-3-1-1- معیارهای انتخاب دختر:    31
4-3-1-2- ازدواج فامیلی:    31
4-3-1-3- معیارهای انتخاب داماد:    32
4-3-1-4- خواستگاری:    32
4-3-1-5- سانگ SÂNG  (بله برون):    32
4-3-1-6- مخفی ماندن عروس از داماد:    33
4-3-1-7- حنابندان:    33
4-3-1-8- کِلّـِه (حجله) :    33
4-3-1-9- جشن عروسی:    34
4-3-1-10- بردن داماد به خانه عروس:    34
4-3-1-11- آرایش عروس:    35
4-3-1-12- جهیزیه عروس:    35
4-3-2- جشن ها و اعیاد:    35
4-3-2-1- جشن سور / سوران/ (ختنه):    36
4-3-2-2- عید سعید فطر:    36
4-3-2-3- عید قربان:    37
4-3-3- مراسم    37
4-3-3-1- طلب باران:    37
4-3-3-2- عقیقه:    38
4-4- بخش چهارم – غذاها:    39
4-4-1- تباهِگ (TABÂHEG):    39
4-4-2- تنورچه(TANURČEH)  :    40
4-4-3- هَتوک (HATUK) آبگوشت:    40
4-4-4- دَلَگ (DALAG) آش:    40
4-4-5- پختن سبزیجات خودرو:    41
4-4-6- خرما کنجت (کله هرما):    42
4-4-7- چنگال:    42
4-4-8- حلوا :    43
4-4-9- انواع نان:    43
4-4-9-1- تیموش (TIMUŠ):    44
4-4-9-2- سیسرک (SISĒRK):    44
4-4-9-3- لواش:    44
4-4-9-4- کماچ:    44
4-4-9-5- نان گرده (GERDA) تافتون:    45
4-4-9-6- تِجگی (TEJGI) سمنو:    45
4-4-9-7- نان روغنی:    45
4-5- بخش پنجم – بازی ها:    46
4-5-1- کپّگ (KAPPAG) :    47
4-5-2- کاتِلی / اِشکاتِلی (KÂTELI / EŠKÂTELI) :    47
4-5-3- پُشت مه پشت (POŠT MA POŠT) :    48
4-5-4- چَل (ČALL) :    48
4-5-5- توتو (TUTU) :    48
4-5-6- چَوک (ČAWK) :    49
4-5-7- بُوتَک (BŌTAK) :    50
4-5-8- لگوش (LAGOŠ) :    50
4-5-9- ساچی (SÂČI) :    51
4-5-10- گول (GUL) :    51
4-5-11- کلاه پرینتکا (KOLÂH PERIENTAKÂ) :    51
4-5-12- لَپّر (LAPPAR) :    52
4-5-13- هَدَک رو (HADAKRŌU) :    52
4-5-14- بازی چوب در هوا:    53
4-6- بخش ششم    54
4-6-1- جنگ و مبارزه:    54
4-6-2- مال جنگی / چپو (MÂL JANGI / ČAPAW) چپاولگری:    56
4-6-3- بید گیری (BĒD, GIRI) انتقام گیری:    57
4-6-4- پَهِلّی PAHELLI : عفو، بخشش    60
4-6-5- مَیار و مَیار جلّی MAYÂR OMAYÂR JALLI : پناهندگی و پناهنده پذیری:    61
4-6-6- پتّر (PATTAR) :    63
4-6-7- دیوان:    64
4-7- بخش هفتم – هنجارهای اجتماعی:    65
4-7-1- هنجارهای مثبت:    65
4-7-1-1- مَزَن و مستری (MAZAN O MASTERI)  احترام بزرگان:    65
4-7-1-2- شور و مشورت ŠAWR :    66
4-7-1-3- هَیا HAYÂ : حیا، پاکدامنی:    66
4-7-1-4- ذُواهیر DOWÂHAYR : دعای خیر    66
4-7-1-5- مَ ڈ ا MAD, : مرام    67
4-7-1-6- یکّویی / یکّی YAKKUWI / YAKKI اتحاد:    68
4-7-1-7- هَشَر HAŠAR : کار دسته جمعی:    69
4-7-1-8- بِجّار BEJJÂR : همیاری:    69
4-7-1-9- باجی BÂJI :    70
4-7-1-10- وَپک WAPK : وقف    70
4-7-1-11- رَهم RAHM : ترحّم    70
4-7-1-12- تَوکَل TAWKAL : توکّل    71
4-7-1-13- امانتداری AMÂNATDÂRI :    71
4-7-1-14- راستی RÂSTI : راستگویی    71
4-7-1-15- وَپا دای WAPÂDÂRI : وفای به عهد    72
4-7-1-16- گریبی GARIBI : ساده زیستی    73
4-7-1-17- سُهل سِندی SOHLSENDI : صلح جویی    73
4-7-1-18- مَزَن دِلی MAZANDELI : شجاعت    73
4-7-1-19- گَیرَت GAYRAT : غیرت    74
4-7-2- هنجارهای منفی    74
4-7-2-1- شِگان ŠEGÂN : طعنه    74
4-7-2-2- مَگر و پریب MAGROPRĒB : مکر و فریب    75
4-7-2-3- بَد دُوایی BAD DWÂYI : نفرین    75
4-7-2-4- اِیر جَنَگ (ĒRJANAG) تحقیر :    77
4-7-2-5- کِینَگ و پدنَه (KĒNAG O PEDNA) = حسادت و توطئه :    78
4-8- بخش هشتم  – دسته بندی تابوهای بلوچی :    80
4-8-1- خانوادگی:    80
4-8-2- اعضای بدن    81
4-8-3- خوراک:    81
4-8-4- اجتماع:    82
4-8-5- آرزوها:    83
4-9- بخش نهم – آیین ها:    86
4-9-1- آیین های دینی:    86
4-9-2- آیین های قومی و منطقه ای :    89
4-9-3- آیین های تولد تا رشد و بزرگسالی:    91
4-10- بخش دهم – باورها و اعتقادات :    94
4-10-1- اعتقاد به دعا و تعویذ:    94
4-10-2- اعتقاد به طبیبان محلی برای درمان بیماری ها:    95
4-10-3- اعتقاد مردم به جنّ:    95
4-10-4- اعتقاد به نظر (چشم زخم):    96
4-10-5- اعتقاد به خرافات در بین مردم:    96
4-10-5-1- انواع خرافات:    97
4-10-5-2- علت خرافات:    97
4-10-5-3- راه های مبارزه با خرافات:    98
4-10-5-4- باورها و اعتقادات    98
4-10-6- خودداری زن حامله از دیدن مُرده و مراسم تشییع جنازه:    103
4-10-7- اعتقاد به روز های زوج:    103
4-10-8- اعتقاد مردم به از بین بردن تب های شدید:    104
4-10-9- تاس گردان: TÂSGARDÂN    104
4-10-10- نال : NÂG    104
4-11- بخش یازدهم – آداب سوگند خوردن :    106
4-11-1- قسم به قرآن و مقدسات و زیارتگاه ها:    106
4-11-2- قسم زن طلاق:    107
4-11-3- قسم به عزیزان و بستگان درجه یک:    107
4-11-4- قسم به چادر زن / مادر:    107
4-11-5- قسم به روزی:    108
4-11-6- قسم به غیرت بلوچی و اخلاق:    108
4-12- بخش دوازدهم – خانواده و خویشاوندی:    109
4-13- بخش سیزدهم – طب سنتی منطقه:    114
4-13-1- درمان بیمار با داغ کردن:    114
4-13-2- درمان مارگزیدگی با فلفل سیاه:    115
4-13-3- درمان یرقان (زردی):    115
4-13-4- درمان اسهال کودکان:    115
4-13-5- درمان شکم درد نوزاد:    116
4-13-6- درمان مسمویت حاملگی:    116
4-13-7- درمان به وسیله چُلّ:    116
4-13-8- پاسبانی  PÂSBÂNI:    117
4-13-9- دود درمانی :    117
4-13-10- بادکش (گُلَت GOLAT ) :    117
4-13-11- سرب ریختن:    117
4-13-12- پَهریز PAHREZ : پرهیز:    118
4-13-13- کلوخ درمانی:    118
4-13-14- جا انداختن لگن خاصره:    118
4-13-15- ریگ درمانی:    118
4-13-16- حجامت:    119
4-13-17- باد زدگی (گواتی : GWÂTI) :    119
4-13-18- کاربرد گیاهان دارویی در معالجه بیماری ها:    119
4-13-18-1- کنجد:    119
4-13-18-2- مومنایی (MUMANÂYI) سلاجیت:    119
4-13-18-3- اَمباگ (AMBÂG) شنبلیله:    119
4-13-18-4- مَدُح (MADOH) شیرین بیان:    120
4-13-18-5- شاه توت:    120
4-13-18-6- عسل:    120
4-13-18-7- نازبو (NÂZBUE) ریحان:    120
4-13-18-8- رَز (RAZ) رازیانه:    121
4-13-18-9- دِرمنه:    121
4-13-18-10- دانیچ (DÂNIČ) تخم سفید (شکم پاره):    121
4-13-18-11- خار شتر:    121
4-13-18-12- بَلاوَر BALÂWAR   (جعفری) :    121
4-13-18-13- پورچنک PORČENK (پونه) :    122
4-13-18-14- اسفناج:    122
4-13-18-15- بید:    122
4-13-18-16- کلپوره KALPORE مریم گلی:    122
4-13-18-17- اِزبوتک EZBOTK اجغون:    122
4-13-18-18- آویشن:    123
4-13-18-19- باقلا:    123
4-13-18-20- گشنیز سبز:    123
4-14- بخش چهاردهم   – پوشاک:    124
4-14-1- جَوَک JAWAK :    125
4-14-2- پلیوار PALIWÂR :    125
4-14-3- سراوانی دوچ SARÂWÂNI DOČ :    125
4-14-4- هپتصد آدینکی HAPTSAT ÂDINKI :    125
4-14-5- چهار شش ضلعی :    126
4-14-6- پرکار PORKÂR :    126
4-14-7- کَپّ نال KAPPNÂL :    126
4-14-8- بال کبوتر BÂLE KABWTAR :    126
فصل پنجم : نتیجه گیری    127
5-1- نتیجه گیری:    128
5-2- توصیه :    128
6- 1- پیوست ها    130
6-1-1- واژه نامه    130
منابع و مآخذ:    142


آداب و رسوم مردم ایرانشهر:

فرهنگ از «فر» (پیشوند) + «هنگ» (از ریشه thang اوستایی به معنی کشیدن) ، فرهنگ و فرهیختن درست مطابق است در مفهوم edure , educat لاتینی به معنی کشش و کشیدن و نیز به معنی آموزش و تعلیم و تربیت در زبان های اروپایی. سرچشمه و منشأ آداب و راه و رسم بلوچی و فرهنگش از قانون الهی و شریعت اسلامی و قرآن و سنت نشأت گرفته است. عشق و دوستی بلوچ و محبتی که به اسلام و مسلمانان دارد نه تنها کمتر از سایر مسلمانان نیست، بلکه بیشتر هم می باشد.
یکی از دلایل آن این است که بلوچ ها از مسلمانان صدر اسلام هستند. هم اکنون به پاره ای از این سنن و آداب و فرهنگ بلوچ در ذیل آن اشاره می کنیم که عبارتند از:
1- هالو (لارو) 2- زهیروک 3- شیوان 4- لیلو 5- جوپاگی 6- حَشَر 7- اَمبا 8- موتک یا مودگ 9- لولی یا لالایی 10- شعر 11- مولودی 12- پیر و پتّر  13- بجّار 14- میار جَلّی
15- گوات (باد)


فرهنگ عزاداری بلوچ
مراسم ماه محرم
ماه محرم از ارزش و احترام خاصی در بین عموم برخوردار است. از آنجایی که ماه محرم در این منطقه به ماه حسینی معروف است، به خاطر شخصیت با ارزش امام حسین (ع) و اینکه ماه شهادت آن حضرت است، از ارزش و اهمّیّت خاصی برخوردار است. در این ماه مردم این منطقه همراه با اهل تشیع در مراسم عزاداری ها شرکت کرده و به یاد لب تشنه امام حسین و یارانش روز تاسوعا و عاشورا را روزه می گیرند و حتی نذری هم می دهند. در چندین سال گذشته در روستاها چند نفر از زنان خانه به خانه رفته و مردم را با خبر می کردند که ماه محرم نزدیک است. باید برای نوحه خوانی و سینه زنی آماده باشیم. روش سینه زنی به این صورت بود که گروهی از زنان و مردان به صورت جداگانه در روستای خود و یا همجوار دسته جمعی عزاداری کرده و سینه می زدند و در برابر این نوحه خوانی و عزاداری مردم پول نقد، آرد، برنج و قند و … به آنها می دادند. سینه زن ها این وسایل را جمع آوری کرده و برای روز دهم (عاشورا) خرج می کردند که این روش در حال حاضر کمرنگ شده و مجالس بیشتر در مساجد و حسینیه‌ها برگزار می شود.

مرور

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.