پایاننامه علوم اجتماعی رفتار دستگاه اموی مولفه عملیات روانی

165 هزار تومان 125 هزار تومان
افزودن به سبد خرید

جهت خرید و دانلود پایاننامه علوم اجتماعی رفتار دستگاه اموی مولفه عملیات روانی روی دکمه سفارش خرید یا ایمیل sellthesis@gmail.com در ارتباط باشید

دانلود پایان نامه ارشد علوم اجتماعی


پایان نامه ارشد ارتباطات فرهنگی بازشناخت رفتاری دستگاه اموی در چارچوب مولفه های عملیات روانی


پایاننامه علوم اجتماعی رفتار دستگاه اموی مولفه عملیات روانی


چکیده

امروزه عملیات روانی شیوه ها و تکنیک های مختلفی را شامل می شود، اما نمی توان این معنا را در تکنیک و یا شیوه ای خاص محدود دانست، از این منظر عملیات روانی فرایندی تاثیرگذار بر مخاطب بوسیله ابزار و وسایل مختلف است، فرایندی که در طول قرن ها تغییر یافته و امروز با چهره ای مدرن معانی مختلفی را تولید کرده است، شناخت جنگ نرمی که امروزه ملت ها و از آن نیز فراتر انسانیت را هدف قرار داده است تنها با درک صحیح از این معنا میسر است، از این رو یکی از نظریاتی که درتبیین مفهوم عملیات روانی و توضیح فرایند آن در این معنا کوشیده است نظریه ناهماهنگی شناختی در علم ارتباطات و روانشناسی اجتماعی است، بر این مبنا و نظر به ضرورت شناخت مولفه های هویتی جامعه خویش جهت تبیین الگوهای دفاعی بومی با رویکردی تحلیلی در تاریخ اسلام یکی از پرفرازو نشیب ترین دوران تاریخ اسلام یعنی دوره زمامداری بنی امیه براساس مولفه های عملیات روانی و نظریه ناهماهنگی شناختی مورد ارزیابی و بازخوانی قرار گرفت و ضمن تبیین معنای عملیات روانی در شیوه های رفتاری دستگاه خلافت اموی فرایند عمل این عملیات روانی توسط بنی امیه نیز براساس نظریه ناهماهنگی شناختی ارزیابی و توصیف گردید.

واژگان کلیدی: عملیات روانی، تبلیغات، افکار عمومی، دستگاه اموی


فهرست مطالب

فصل اول- کلیات            12
1- مقدمه            12
2- طرح مسئله و تعریف آن         14
3- ضرورت و اهمیت موضوع پژوهش        18
3-1 ضرورت و اهمیت نظری یا علمی       18
3-2 ضرورت و اهمیت عملی یا اجتماعی       19
4- اهداف پژوهش           20
5- روش شناسی پژوهش         21
5-1 سوالات و سوال اصلی پژوهش       21
5-2 متغیرها           21
5-3 کاربران پژوهش         21
5-4 روش پژوهش و تکنیک جمع¬آوری داده¬ها       21
5-5 تکنیک جمع آوری داده ها         21
5-6 ابزار جمع آوری داده ها         22
5-7 جامعه آماری          22
5-8 شیوه¬ ی تجزیه و تحلیل داده¬ها        22
فصل دوم-ادبیات تحقیق           23
1- پیشینه تحقیق            23
1-1 تاریخچه موضوع          23
1-2 پژوهش های خارجی         27
1-3 تحقیقات داخلی         29
2- مفاهیم نظری            30
2-1 مفاهیم نظری مرتبط با عملیات روانی       30
2-1-1 عملیات روانی        30
2-1-1-1 اهداف مورد نظر در عمليات‌رواني     30
2-1-1-2 تقسيم بندي عمليات‌رواني      30
2-1-1-3 تعریف کاربردی       32
2-1-2 جنگ رواني         33
2-1-2-1 رابطه جنگ رواني و عمليات رواني     34
2-1-2-2 شيوه‌هاي جنگ رواني       34
2-1-2-3 عوامل مؤثر بر موفقيت جنگ رواني     34
2-1-2-4 اقسام جنگ رواني       34
2-1-2-5 اهداف جنگ رواني       35
2-1-2-6 تعریف کاربردی       35
2-1-3 تبليغات         36
2-1-3-1 عناصر تشكيل دهنده تبليغات      36
2-1-3-2 انواع تبليغات        37
2-1-3-3 تبلیغ از منظر اسلام       37
2-1-3-4 تعریف کاربردی       38
2-1-4 افكار عمومي         38
2-1-4-1 تفاوت افکار عمومی و احساس جمعی    39
2-1-4-2 ویژگی های افکار عمومی      39
2-1-4-3 اقسام افکار عمومی       39
2-1-4-4 منشأ افكار عمومي       40
2-1-4-5 افكار عمومي در جنگ روانی      40
2-1-4-6 تعریف کاربردی       41
2-1-5 مدیریت ادراک        41
2-1-5-1 مفهوم شناسي مديريت ادراك     43
2-1-5-2 روشهاي مديريت ادراك      43
2-1-5-3 تکنیک ها        44
2-1-5-4 تعریف کاربردی       44
2-1-6 شایعه          45
2-1-6-1 تعاریف شایعه       56
2-1-6-2 تعریف کاربردی       47
2-2 مفاهیم نظری مرتبط با دستگاه اموی       48
2-2-1 فشار اجتماعي        48
2-2-1-1 فشار اجتماعی بر افکار عمومی      49
2-2-1-2 تعریف کاربردی       49
2-2-2 نفوذ اجتماعي         49
2-2-2-1 پیامدهای رفتاری نفوذ اجتماعی     51
2-2-2-2 تعریف کاربردی       52
3- مبانی نظری            53
3-1 نظریه ناهماهنگی شناختی        53
3-1-1 مفهوم هماهنگی شناختی        53
3-1-2 نظریه های مربوط به ناهماهنگی شناختی     53
3-1-2-1 نظریه تعادل        54
3-1-2-2 نظریه تقارن        54
3-1-2-3 نظریه همخوانی       54
3-1-2-4 نظریه ناهماهنگی شناختی      55
3-1-2-4-1 چگونگی پیشرفت تئوری نظریه   56
3-1-3 تحقیقات مربوط به ناهماهنگی شناختی     57
3-2 چارچوب نظری         59
3-2-1 توصیف واژههای کلیدی نظریه      59
3-2-2 تشریح کاربردی نظریه ناهماهنگی شناختی فستینگر    61
3-2-2-1 موقعیت های بروز ناهماهنگی     62
3-2-2-2 روابط متقابل در درون ساخت شناختی    64
3-3 جایگاه نظریه ناهماهنگی شناختی در عملیات روانی دستگاه اموی (مدل نظری) 65
فصل سوم- بنی امیه در بستر تاریخ          69
1- مقدمه           69
2- زمینه های قدرت بنی امیه         72
2-1 جریان سقیفه          72
2-2 خلافت عثمان، خون رگهای بنی امیه       74
3- پیراهن خونین عثمان، دروغ بزرگ بنی امیه       76
3-1 تثبیت حزب اموی         76
4- جنگ جمل           79
4-1 نامه به طلحة بن عبيداللَّه        80
4-2 نامه به زبير بن عوام         80
4-3 نامه به مروان بن حكم         81
4-4 نامه به سعيد بن عاص‏         81
4-5 نامه به عبداللَّه بن عامر بن كريز        81
4-6 نامه به وليد بن عقبه         82
4-7 نامه به يعلي بن منيه         82
4-8 بازتاب نامه‏نگاري‏هاي معاويه        82
5- جنگ صفَّين و حکمیت         84
5-1 شهادت عمار و فئه باغیه         85
5-2 قرآن های بر نیزه         87
5-3 حکمیت و خوارج         89
6- صلح طلبی معاویه، توطئه اي براي القای مشروعيت     90
7- وليعهدي يزيد و مقدمات معاويه بر اين امرشوم       94
7-1 اقدامات تبليغي و فرهنگي معاويه براي وليعهدي يزيد     94
8- مرگ معاويه و خلافت یزید         97
9- پرافتخارترين فصل تاريخ اسلام        98
9-1 اقدام يزيد در مكّه         98
9-2 كوفيان و امتحان بزرگ         99
9-3 تغيير اوضاع اجتماعى كوفه        100
9-4 بسيج عمومى برای جنگ         101
9-5 رسانه های تبلیغاتی اموی پس از واقعه عاشورا      102
10- پایان بنی امیه          105
10-1 مروان بن حکم         105
10-2 وليدبن عقبه بن ابي معيط        106
فصل چهارم – جایگاه شیوه های رفتاری امویان در مولفه های عملیات روانی    107
1- مقدمه            107
2- فضای اجتماعی قلمرو حکومتی بنی امیه       108
2-1 نهاد اطلاع رساني در زمان بني اميه       108
2-2 سلطه تبلیغاتی بنی امیه بر اذهان عمومی      108
2-3 عملیات روانی معاويه برای تامين نيروي انساني     109
2-4 عملیات روانی بنی امیه در قلمرو حکومتی      112
3- سطوح عملیات روانی بنی امیه        117
3-1 فرایند تغییر نگرش، با ارسال پیام های القایی      117
3-2 فرایند تغییر نگرش، با ارسال پیام های اقناعی     117
3-3 فرایند تغییر نگرش، پس از فریب رفتاری      118
3-4 فرایند تغییر نگرش، پس از اجبار رفتاری       118
4- تکنیک های تبلیغاتی و عملیات روانی بنی امیه       120
4-1 سانسور خبری         120
4-2 شيعه ستیزی          120
4-3 جعل حدیث و روايت        120
4-4 احياى عروبت         125
4-5 سد آگاهی مردم         126
4-6 شایعه و تشنج آفرینی         126
4-7 اسطوره سازی          128
4-8 سست کردن اعتقادات مذهبی       128
4-9 احياى جريان هاى اعتقادى انحرافى       130
4-10 استفاده از جبر گرایی برای القای مشروعیت     132
4-11 مقدس نمایی و وجه دینی بخشیدن به حکومت اموی    133
4-12 مصادره مفاهیم         135
4-13 تبلیغات روانی جهت بسط سلطنت امویان      136
4-14 استفاده تبلیغی از شخصیت های موثر      137
4-15 ارسال پارازیت         138
4-16 تحریف تاریخ          138
4-17 استفاده از شعار های رنگین        141
4-18 جعل وقایع و تاثیر بر نسل ها        142
فصل پنجم –نتیجه گیری و پیشنهادات         144
1- نتیجه گیری          144
2- پیشنهادات           149
2-1 روش های مقابله با عملیات روانی براساس مبانی نظری پژوهش   149


عملیات روانی

تعريف عمليات‌رواني: عمليات‌رواني عبارت است از استفاده دقيق و طراحي شده از تبليغات و ساير امكانات به منظور تأثيرگذاري بر افكار، احساسات، تمايلات و رفتار گروههاي دوست، دشمن و بيطرف، براي دستيابي به اهداف ملي. (…،1383: 11)
عمليات‌رواني داراي دوبعد است:
الف- ماهيت و منطق دروني كه عبارت است از تلاش براي تأثيرگذاري بر افكار، احساسات، تمايلات و نهايتاً رفتار، با استفاده از ارتباط اقناعي.
ب‌- منظور و كاربرد اين تأثيرگذاري و تغيير رفتار با توجه به هر دسته از مخاطبان (دوست، دشمن و بي‌طرف) است. (…، 1383: 13)

عمليات‌ روانی استراتژیک

اين عمليات، عموماً براي پيشبرد اهداف گسترده يا درازمدت و در هماهنگي با طرح‌ريزي استراتژيك كلي طراحي شده و معمولاً داراي تأثيراتي درآينده دور است. مخاطبان اين عمليات‌را شهروندان و نظاميان دشمن كه خارج از منطقه جنگي بسر مي‌برند و همچنين كل جمعيت كشورهاي دوست، بي‌طرف، يا دوست دشمن ما (متعهدان دشمن) تشكيل مي‌دهد، نمونه‌اي از اين عمليات، فعاليتهاي تبليغاتي يك كشور براي پايين آوردن توليد صنعتي كشور حريف است. (…،1383: 18)

عمليات‌رواني تاكتيكي

اين عمليات در منطقه جلويي نبرد و در پشتيباني از عمليات نظامي تاكتيكي، طراحي و اجرا مي‌گردد. ( ،1383: 20)

جنگ رواني

اصطلاحات جنگ روانی و عملیات روانی اغلب به طور مترادف به کار می روند تا فعالیت یا کارویيه ای را تعریف کنند که همچون کشمکش بشری یا روابط گروهی بین فرهنگی- تاریخی کیفی دارند. نخستین کار برد معروف اصطلاحات جنگ روانی در سال 1920 و عملیات روانی در سال 1945 بود.
جی اف سی فولر مورخ و تحلیلگر نظامی انگلستان نخستین کسی است که واژه جنگ روانی را به کار برد و آن درست زمانی بود که درسال 1920 در تحلیل علمی خود از درس های گرفته شده در طول جنگ اول جهانی به ویژه در جایی که به استقرار و آرایش تسلیحات جدیدی به نام نیروی زرهی مربوط بوده سخن گفت او به ذهن خود اجازه داد تا درباره تانک ها پیش گویی کند که ابزارهای سنتی جنگ شاید جای خود را به جنگ روانی بدهند که در این جنگ دیگر از تسلیحات و میادین نبرد خبری نیست، اما نفوذ به اراده دیگری، ضعیف شدن هوش انسانی و فروپاشی اخلاق و زندگی معنوی یک ملت را محقق می سازد.(…، 6:1389)

رابطه جنگ رواني و عمليات رواني

جنگ رواني را اخص از عمليات رواني مي‌دانند، چون عمليات رواني عبارتست از جنگ‌هاي رواني و ديگر فعاليت‌های رواني و اعمال سياسي، نظامي، اقتصادي و ایدئولوژيكي، كه به منظور ايجاد زمينۀ مساعد در احساسات حالات و رفتار گروه‌هاي مورد هدف به منظور نيل به هدف‌هاي ملي طرح ريزي و اجرا مي‌شود.
اما جنگ رواني، اقدامات رواني به منظور نفوذ عقايد، احساسات و رفتارهاي گروه‌هاي مورد نظر مي‌باشد و اصولاً هدف‌هاي ملي را در زمان جنگ، پشتيباني مي‌نمايد. (متفکر ،1386: 18)

شيوه‌هاي جنگ رواني

مفهوم جنگ رواني را مي‌توان در مورد كليه روش‌ها و وسايل بكار گرفته شده بر ضد فكر انسان بكار برد. برخي از روشها و مهارت‌هاي جنگ رواني عبارتند از:
1. تهديد، 2. فريب، 3. تكرار مطالب، 4. شايعه، 5. تحريف، 6. سانسور خبري، 7. بزرگنمايي مشكلات، 8. تفرقه‌افكني، 9. ترور، 10. تبليغات، 11. دادن اطلاعات ناقص، 12. كوچك‌نمايي توانمندي‌ها. (نصر ،1381: 95)

تعریف تبليغات

«تبلیغات از واژه لاتين “Propagare” گرفته شده است. از نظر لغوي، به معناي پخش كردن، منتشر كردن و چيزي را شناسانيدن است. امروزه اين واژه معنايي دقيق‌تری يافته و تأثير بر عقيده را مي‌رساند، كه در آن هدف، بيش از محتوي اهميت دارد. اين هدف، فراهم ساختن موجبات پيوستن بيشترين شمار ممكن از افراد، به يك ايدئولوژي، حزب، غايت، نظام سياسي و.. . است». (… ،1380: 306)
«در تعريف اجمالي تبليغات، با عمده كردن تأثيرات اجتماعي آن مي‌توان گفت: تبليغات دادن آگاهیهاي خاص و اعمال نظر در جهت‌دهي به افكار عمومي با استفاده از وسايلي مانند زبان، خط، تصوير و نمايش است. اين آگاهي بخشي و جهت دهي از سوي تبليغات، مي‌تواند درست، دقيق و شفاف باشد و با افزودن اطلاعات، تنوير افكار و تلطيف عواطف، به اعتلاي فكري و فرهنگي انسانها كمك رساند، يا نادرست و مبهم و دروغين و غرض آلود باشد و نقشی ويرانگر ايفا نمايد». (…،1381: 20)

انواع تبليغات

تبليغات را با توجه به شكل و نوع ارسال پيام يا شيوه اجرايی و القاييش به تبليغات مستقيم و تبليغات غير مستقيم و از لحاظ موضوعي عمدتاً به تبليغات تجاري و تبليغات سياسي تقسيم مي‌كنند. البته چنين تقسيم بندي براي تسهيل فهم نقش و كاركرد تبليغات است و در عمل غير ممكن به نظر مي‌رسد.
منظور از تبليغات مستقيم، ايجاد ارتباط با پيامهاي تبليغي شفاف و آشكار و غالباً بلا واسطه است. تبليغات غيرمستقيم همانطور كه از نامش پيداست غير صريح و ناپيدا است و از سوي دولتها با طراحي‌ها و برنامه ريزيهاي دقيق و راهبردها و راهكارهاي حساب شده‌اي همراه است. تبليغات تجاري نيز از طرف صاحبان كالا و فراورده‌ها و به منظور شناساندن بهينه كالا به مشتريان و همينطور بازارهاي بين المللي صورت مي‌پذيرد. تبليغات سياسي بيش از انواع ديگر تبليغات افكار عمومي را مورد خطاب قرار مي‌دهد. در اين نوع تبليغات از انتشارات (شامل اطلاعيه، بيانيه، گزارش، اخبار سياسي) و سخنراني (سخنراني و سخن پراكني سياسي) و تظاهرات (راه پيمايي، همايش، تجمع و.. . ) و تلاشهاي نمادين (حركات نمادين انفرادي و اجتماعي براي زنده نگهداشتن نام و ياد حماسه‌اي خاص) و مسافرت ( عزيمت به نقطه‌اي خاص يا پذيرش ميزباني يا ميهماني شخصيت برجسته سياسي) ونام گذاريها (لقب‌دهي، نامگذاري اجتماعات، احزاب، نهضت ها و.. . ) استفاده مي‌شود، همچنین باید توجه داشت که در این تعاریف تبلیغات مذهبی و دینی مغفول مانده و یا در ذیل تبلیغات سیاسی لحاظ شده است.

افكار عمومي

افكار عمومي، عكس العمل بخش عمده‌اي از جامعه است، در برابر حوادثي كه براي جامعه رخ مي‌دهد، و بيشتر ناشي از احساس است تا استدلال. برخي انديشمندان نيز گفته‌اند، افكار عمومي چيزي جز صداي مردم نيست كه با پويايي توانمند خود، سرنوشت جامعه‌ها را رقم مي‌زند. بنابراين مي‌توان گفت: افكار عمومي، مجموعه افكار فردي است كه در يك شرايط رواني و فضاي اجتماعي خاص متعدد و منسجم مي‌گردد، به گونه‌اي كه با از بين رفتن آن شرايط و فضاي جمعي، افكار عمومي متعدد و منسجم نيز از بين خواهد رفت.
افكار عمومي گروههاي مختلف جامعه نسبت به امري خاص، مانند: پديده‌هاي مختلف اقتصادي، اجتماعي، سياسي، فرهنگي و … داراي جلوه‌هاي مثبت يا منفي است، كه گاهي با ابزار و وسايل ارتباط جمعي مانند روزنامه‌ها، راديو و تلويزيون، منعكس مي‌شوند و گاهي نيز انعكاس نمي‌يابند.
افكار عمومي دربارۀ موضوعات خاص و مجموعه عقايد همه افراد، در يك جامعه معيّن بحث مي‌كند، و موضوع آن را بيشتر امور مربوط به عامۀ مردم و مسايل مرتبط با سياست اجتماعي تشكيل مي‌دهند.
همچنين از افكار رايج تمايز دارد، چرا كه افكار رايج عبارت از شيوۀ قضاوت يا نگرشي نسبتاٌ گسترده و لیكن بدون پويائي و با حالتي خنثي مي‌باشد. امّا افكار عمومي تشكيل دهندۀ نيرويي جمعي است كه قادر به اعمال فشار مي‌باشد. ( ،1367: 306)

مرور

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.