پایاننامه حقوق خصوصی اولین جلسه دادرسی مدنی نظام قضایی ایران

۱۵۰ هزار تومان ۱۱۵ هزار تومان
افزودن به سبد خرید

جهت خرید و دانلود پایاننامه حقوق خصوصی اولین جلسه دادرسی مدنی نظام قضایی ایران روی دکمه افزودن به سبد خرید یا با ایمیل زیر در ارتباط باشید

sellthesis@gmail.com

دانلود پایان نامه ارشد حقوق


پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی اولین جلسه دادرسی مدنی در نظام قضایی ایران


پایاننامه حقوق خصوصی اولین جلسه دادرسی مدنی نظام قضایی ایران


چکیده

قانونگذار ایران با هدف جلوگیری از اطاله دادرسی و کوتاه کردن زمان دادرسی ها، برای اولین جلسه دادرسی، ارزش خاص قائل شده و مقررات نسبتا سنگینی را پیش بینی کرده است که رعایت آنها برای اصحاب دعوی ضروری است. قانونگذار (اولین جلسه دادرسی را )تعریف نکرده در حالی که آثار مهمی بر آن مترتب داشته است. اولین جلسه دادرسی، دارای امتیازات و آثار ویژه ای است که اطلاع از این آثار می تواند در پیشبرد سریع دادرسی مفید باشد، به نحوی که علاوه بر جلوگیری از اتلاف وقت قضات محترم دادگاه در رسیدگی به پرونده ها از هزینه های بی مورد دادرسی نیز خواهد کاست. برخی از این آثار حقوق و تکالیفی برای اصحاب دعوا ایجاد می کند که مختص جلسه اول دادرسی است و آگاهی از این حقوق و تکالیف در سرنوشت دعوی تاثیر به سزایی دارد چراکه اعمال این حقوق و تکالیف عموما در جلسه اول دادرسی ممکن بوده و در سایر جلسات قابل اعمال نمی باشند و هرگونه غفلت در اعمال آن حقوق و تکالیف باعث می شود که تا پایان دادرسی فرصت تمسک به آنها زایل و چه بسا این امر تاثیر گسترده ای در نتیجه نهایی دادرسی داشته باشد. به عنوان مثال به موجب ماده 87قانون آئین دادرسی مدنی ایرادات و اعتراضات باید تا پایان جلسه اول دادرسی به عمل آید در غیر این صورت به موجب ماده 90 همان قانون دادگاه مکلف نیست جدا از ماهیت دعوا نسبت به آن رای دهد. از جمله حقوق دیگر اصحاب دعوا به غیر از ایرادات دادرسی می توان به تغییر نحوه دعوا یا خواسته از سوی خواهان، طرح دعوی تقابل از سوی خوانده و جلب شخص ثالث از سوی خواهان و خوانده تا پایان جلسه اول دادرسی اشاره کرد. علاوه بر موارد مذکور قانونگذار تکالیفی را برای اصحاب دعوا تعیین نموده که می بایست در جلسه اول دادرسی انجام گیرد که از جمله مهمترین تکالیف اصحاب دعوا در ماده 96 قانون آئین دادرسی مدنی پیش بینی شده است و آن ارائه اصول مستندات در جلسه اول دادرسی است. با توجه به اینکه در قانون آئین دادرسی مدنی و سایر مقررات از اولین جلسه دادرسی تعریفی به عمل نیامده و معیاری برای آن ارائه نشده است لذا شناخت اولین جلسه دادرسی و ارائه معیار مناسب برای آن و بررسی آثار مترتب بر آن راه دستیابی به این هدف قانونگذار یعنی جلوگیری از طولانی شدن دادرسی ها را هموارتر خواهد ساخت. در راستای این هدف در این رساله ضمن ارائه تعریف اولین جلسه دادرسی و بررسی آثار مترتب بر آن پیشنهاداتی نیز ارائه شده است. به این امید که در صورت پذیرش، ما را به هدف مذکور نزدیک تر نماید.

واژگان کلیدی: دادرسی,جلسه دادرسی,شناسایی اولین جلسه دادرسی,اصحاب دعوی,پایان جلسه دادرسی


فهرست مطالب

عنوان                 صفحه

مقدمه    1
الف :بیان موضوع :    1
ب:پیشینه تحقیق:    2
پ :ضرورت و اهمیت تحقیق:    3
ث : ساختار تحقیق:    4
ج: سوالات تحقیق:    4
چ: فرضیات تحقیق:    5
فصل اول کلیّات    6
مبحث اول-مفاهیم    7
گفتار اول-مفهوم جلسه، دادرسی و جلسه ی دادرسی    8
الف : مفهوم جلسه    8
1- در لغت    8
2- در اصطلاح    8
ب-مفهوم دادرسی    9
1- در لغت    9
2 – در اصطلاح    9
ج-مفهوم جلسه ی دادرسی    10
گفتار دوم : مفهوم حقوق و تکالیف    13
الف : مفهوم حقوق    13
1- در لغت :    13
2 – در اصطلاح :    13
ب: مفهوم تکالیف    14
1- در لغت :    14
2- در اصطلاح :    14
ج- تفاوت حق وتکلیف    15
گفتار سوم-مفهوم خواهان و خوانده و نماینده آنها    17
الف-مفهوم خواهان    17
1- در لغت:    17
2- در اصطلاح فقه و حقوق:    17
ب -مفهوم خوانده    18
1- در لغت:    18
2- در اصطلاح :    19
ج-تشخیص خواهان از خوانده    20
د-نماینده اصحاب دعوا    21
ه-اقسام نمایندگی    22
مبحث دوم-اقسام دادرسی و اقسام جلسه    25
گفتار اول- اقسام دادرسی    25
الف : دادرسی عادی و اختصاری    25
ب: دادرسی فوری    28
ج-دادرسی بدون تشریفات خاص و با تشریفات خاص    29
گفتار دوم : جلسه ی دادرسی و اقسام جلسه دادرسی    32
اقسام جلسه ی دادرسی    33
1-جلسه ی دادرسی عادی    33
2-جلسه ی دادرسی خارج از نوبت    34
3- جلسه ی دادرسی فوق العاده    34
4-جلسه ی اداری    35
5- جلسه ی دادرسی در وقت نظارت یا احتیاطی    35
گفتار اول : تشریفات جلسه ی دادرسی    36
الف : چگونگی تعیین جلسه    36
ب-شرایط تشکیل جلسه ی دادرسی    39
ج- جریان جلسه ی دادرسی    40
د- پایان جلسه ی دادرسی    47
گفتار دوم : اوصاف جلسه ی دادرسی    48
الف-علنی بودن جلسه ی دادرسی    48
ب-رعایت نظم جلسه ی دادرسی    48
فصل دوم شناسایی ضابطه ی اولین جلسه ی دادرسی    51
مبحث اول- توصیف حقوقی اولین جلسه ی دادرسی و چگونگی تشخیص آن    53
گفتار اول : توصیف حقوقی اولین جلسه ی دادرسی و اوصاف زمانی آن    54
الف- توصیف حقوقی اوّلین جلسه    54
ب- اوصاف زمانی اولین جلسه ی دادرسی    59
گفتار دوم : چگونگی تشخیص اولین جلسه ی دادرسی در دعاوی مختلف :    63
الف- دعاوی اصلی    63
مبحث دوم- تشخیص و شناسایی جلسه ی اول در موارد تجدید جلسه    68
گفتار اول-تجدید جلسه و اصطلاحات مشابه    70
الف – تجدید جلسه    70
ب- اصطلاحات مشابه:    70
گفتار دوم-تشخیص جلسه ی اوّل در موارد تجدید جلسه ی دادرسی    72
الف : انقضاء مدت تعیین شده برای رسیدگی به دلائل و اظهارات طرفین دعوا    72
ب-لزوم اخذ توضيح از خواهان    72
ج-استناد طرفين دعوي به پرونده هاي قضايي    74
د-استناد به اسناد خارج از دادگاه    75
هـ – استناد به گواهي گواهان    75
و- لزوم رسيدگي به ادعاي جعل سند و اصالت آن    76
ز- ورود ثالث    77
ح- ارائه اسناد جديد    78
ط-تراضی طرفین در تاخیر جلسه    80
ی – دعوی تقابل    80
ک – تجدید جلسه به علت عذر وکیل    81
ل- جهات دیگر تجدید جلسه :    82
فصل سوم حقوق و تکالیف اصحاب دعوا بر اساس جلسه ی اول دادرسی    84
مبحث اول-حقوق اصحاب دعوا بر اساس اولین جلسه ی دادرسی    85
گفتار اول-حقوق خواهان    86
الف- حقوق خواهان تا اولین جلسه ی دادرسی    86
ب-حقوق خواهان تا پایان اولین جلسه ی دادرسی    89
گفتار دوم : حقوق خوانده    95
الف – طرح ایراد    95
ب- طرح دعوی تقابل    98
ج- اعتراض به بهای خواسته    102
د- درخواست اخذ تامین از بابت خسارت دادرسی    103
هـ – درخواست تامين خسارت ناشي از دعاوي واهي و بي اساس    105
گفتار سوم: حقوق مشترك خواهان و خوانده    108
الف- جلب ثالث    108
ب- جلب ثالث در مرحله واخواهي    110
ج – جلب ثالث در مرحله تجديد نظر    111
د- تعرض به اصالت اسناد    112
1- تعرض به اسناد (ادعاي جعل، انكار و ترديد)    113
2- مواعد تعرض به اصالت سند    114
مبحث دوم-تكاليف اصحاب دعوا بر اساس اولين جلسه ی دادرسي    121
گفتار اول- تكاليف خواهان    121
الف – ارائه اصول اسناد    121
ب- ارائه هر نوع دليل، ايراد و دفاع در پاسخ به خوانده    123
گفتار دوم- تكاليف خوانده    125
الف- پاسخ دعوا و ذكر تمام ادله براي رد ادعاي خواهان    125
ب- حاضر كردن اصول اسناد و رونوشت آنها    127
گفتار سوم : تكاليف مشترك اصحاب دعوا دراولیّن جلسه ی دادرسی    130
الف- حضور در جلسه و اداي توضيح    130
1- حضور در اولين جلسه ی دادرسي    130
2- اداي توضيح از سوي اصحاب دعوا    131
ب- مستحضر نمودن دادگاه از دعاوي مرتبط و مطروحه    132
نتیجه گیری :    134
پیشنهادات    136
فهرست منابع    138


مفهوم دادرسی

دادرسی از نظر لغوی، به معانی؛ به داد مظلوم رسیدن، رسیدگی به دادخواهی دادخواه و محاکمه می باشد. این واژه در متون فقهی بکارنرفته است. معادل فقهی آن قضاء می باشد که در مباحث و کتب فقهی فصل مهمی را شامل می گردد و معنای فقهی این واژه با معنای لغوی آن فاصله چندانی ندارد. نص قانونی خاصی در تعریف دادرسی در قانون وجود ندارد ولی حقوقدانان تعریفهای مختلفی را از آن ارائه کرده اند. از جمله گفته شده « دادرسی عبارت است از بررسی و اعمال نظر مرجع قضایی در زمینه حل مجهول قضایی در حدود قوانین و مقررات ».
هر چند این تعریف با کلی گویی همراه است ولی می توان گفت منظور از بررسی و اعمال نظر در جمله بالا همان اقداماتی است که قاضی برای کشف مجهولات دعوا انجام می دهد، از قبیل استماع اظهارات و دفاعیات طرفین دعوا و تحقیق در مورد دلایل ارایه شده و درصورت لزوم هر تحقیقی که در نظر قاضی لازم و ضروری است تا پرونده آماده صدور رای گردد، را شامل می شود. به عبارت دیگر دادرسی در مفهوم اصطلاحی همان مجموع اقدامات دادگاه در جهت رسیدگی به دعوا، از قبیل استماع اظهارات و مدافعات و ملاحظه و بررسی لوایح طرفین، انجام تحقیقات و بررسی ادله و مستندات به جهت صدور رای و قطع و فصل دعوا می باشد.

مفهوم جلسه ی دادرسی

جلسه ی دادرسی در قانون تعریف نشده است در تعریف جلسه دادرسی گفته می شود ” جلسه دادرسی یک وضع قانونی است که قائم به وجود دادرس و فراهم بودن موجبات رسیدگی، طرح و استماع دعوی می باشد. ” همچنین گفته شده است جلسه دادرسی ناظر به موردی است که طبق آئین دادرسی مدنی یا کیفری دادرس دادگاه یا قائم مقام او با تعیین وقت قبلی آمادگی خود را برای رسیدگی به امری اعلام و وقت رسیدگی هم ابلاغ شده باشد حضور کسی که وقت به او ابلاغ شده، شرط تحقق جلسه نیست. در تعریف دیگری از جلسه دادرسی گفته شده است چنانچه قاضی مرجع قضاوتی با تعیین وقت و دعوت قبلی از اصحاب دعوا یا وکلای آنها حضور یافته تا به دعوا یا امری که خواهان مطرح نموده و یا به ادعاها و ادله اصحاب رسیدگی شود جلسه دادرسی تشکیل شده است. (–،–، منبع پیشین، ص138).

مفهوم خواهان

خواهان درلغت به معانی خواستن و دوستدار آمده است.در فرهنگهای لغت معنای خاصی به آن داده نشده است. در متون فقهی واژه ی مدعی بکار رفته رفته و برای آن تعاریف متعددی ارائه شده است. برخی از فقها در تعریف مدعی گفته اند : « المدعی هو الذی یترک لو ترک » یعنی اینکه مدعی اگر از ادعای خود دست بردارد و سکوت کند دعوا واگذاشته می شود و خصومت از میان می رود. به اصطلاح امروزی پرونده مختومه می گردد. برخی دیگر از فقها در تعریف مدعی گفته اند : « المدعی هو یخالف قول الاصل والظاهر» مدعی کسی است که قول او مخالف ظاهر یا اصل باشد. به عبارت دیگر مدعی کسی است که اظهارات او بر خلاف اصل عدم، اصل استصحاب،اصل برائت و سایراصول حقوقی و امارات و فروض قانونی باشد و یا قول او بر خلاف ظاهر و جریان طبیعی و متعارف امور است،مثلا در خصوص ادعای مالکیت مال مورد تصرف دیگری، عدم مالکیت مدعی نسبت به مال مزبور به لحاظ شک لا حق استصحاب می شود و ادعای مدعی مخالف این اصل است و یا خلاف ظاهر می باشد. در قانون تعریفی از خواهان ارائه نشده ولی گفته می شود: «مدعی کسی است که به ضرر دیگری به رسم منازعه چیزی را می خواهد».

مفهوم خوانده

خوانده درلغت به معنای دعوت شده، کسانی که با دعوت قبلی گرد هم میایند آمده است. در متون فقهی واژه ی مدعی علیه بکاررفته و تعریفی از آن به عمل نیامده است. تنها به این امر اکتفا شده است که در تعریف مدعی، به طرف مقابل او، به عنوان مدعی علیه ( خوانده ) اشاره شده است و یا انکار کننده ادعای مدعی را ” مدعی علیه ” معرفی نموده اند. به عبارت دیگر خوانده را در موضع پاسخی که به ادعای خواهان داده است تعریف کرده اند. به تعبیر دیگر «خوانده هر شخص حقیقی یا حقوقی است که ادعای خواهان علیه اوست حتی اگر صغیر یا مجنون باشد». نتیجه اینکه اگر بپذیریم خواهان همیشه خلاف اصل را میگوید پس کسی که قول او موافق اصل و ظاهر باشد میتوان او را خوانده نامید.

نماینده اصحاب دعوا

اطلاق اصحاب دعوی به خواهان و خوانده به این معنا نیست که مشارالیهما شخصا در دعوا حضور یافته و مورد خطاب قرار گیرد بلکه بعضا معاذیری وجود دارد که باعث می شود که خواهان اقدامات خود را از طریق نمایندگی انجام داده و یا خوانده از طریق نماینده خود به دعوا پاسخ دهد. بنابراین الزامی برای حضور خواهان و خوانده در جلسه دادرسی وجود ندارد. در حالیکه حضور نماینده به جای اصیل در برخی موارد الزامی است مانند نمایندگی از محجور( بند 1 ماده 51 و ماده 52 ق.ج.ا.د.م.) بنابراین کسی که به حساب دیگری و برای تامین غرض و هدف و مصالح او تصرفاتی بکند و اقداماتی را انجام دهد خواه منصوب از جانب او باشد( مانند وکیل ) خواه نه (مانند امین محجور، امین غائب، قیم، وصی و ولی قهری) نماینده می باشد.

اقسام دادرسی و اقسام جلسه

در این مبحث تحت عنوان دو گفتار اقسام دادرسی و جلسه دادرسی و اقسام آن را مورد مطالعه قرار می دهیم.

اقسام دادرسی

در این گفتار واژه های دادرسی عادی و دادرسی اختصاری و دادرسی فوری و دادرسی های بدون تشریفات خاص و با تشریفات ویژه، مورد بحث و بررسی قرار می گیرد.

دادرسی عادی و اختصاری

چنانچه گفته شد دادرسی عبارت است از استماع ادعاهای طرفین و انجام هر گونه اقدام و رسیدگی در راستای آماده سازی پرونده برای صدور رای می باشد، که از جمله این اقدامات صدور قرارهای مختلف، انجام تحقیقات و بازجویی های لازمه در این خصوص می باشد. حال باید گفت که اقدامات در طول دادرسی به چند شکل صورت می گیرد که این صور مختلفه، بیان کننده انواع دادرسی می باشد.

علنی بودن جلسه دادرسی

جلسات دادگاه علنی است و هر فردی می تواند در جلسات دادگاه حاضر گردد و جریان دادرسی را از نزدیک ملاحظه کند اصل 165 قانون اساسی در این رابطه اعلام داشته است که : «محاکمات علنی انجام می شود و حضور افراد بلامانع است مگر آنکه به تشخیص دادگاه علنی بودن آن منافی عفت عمومی یا نظم عمومی باشد یا در دعاوی خصوصی، طرفین دعوا تقاضا کنند که محاکمه علنی نباشد ». در ماده 185 ق.ا.د.ک. نیز به اصل علنی بودن محاکمات تصریح گردیده است. در قانون جدید آئین دادرسی مدنی اصل علنی بودن محاکمات و استثنائات آن پیش بینی نشده است. بنابراین استثنائات آن با توجه به اصل 165 قانون اساسی باید در نظر گرفته شود در هر حال تشخیص منافات علنی بودن جلسه با عفت عمومی یا نظم عمومی با دادگاه است، اما در دعاوی خصوصی در صورتی که طرفین دعوی درخواست کنند دادگاه مکلف است محاکمه را به طور سری برگزار کند، که در این صورت دادگاه قرار غیر علنی بودن جلسه دادرسی را صادر می نماید و در چنین صورتی مامورین از ورود افراد غیر مربوط به پرونده جلوگیری می نمایند. طبعاً در موارد غیر علنی بودن جلسه دادگاه، ارباب مطبوعات و خبرنگاران نمی توانند در جلسه دادگاه حضور پیدا کنند و نه مطالبی از مذاکرات دادگاه را منتشر نمایند.

شناسایی ضابطه اولین جلسه دادرسی

همانطور که گفتیم دادرسی در مفهوم اصطلاحی همان مجموع اقدامات دادگاه در جهت رسیدگی به دعوی، از قبیل استماع اظهارات و مدافعات و ملاحظه و بررسی لوایح طرفین، انجام تحقیقات و بررسی ادله و مستندات ارائه شده جهت صدور رای و قطع و فصل دعوی می باشد. و نیز همانطور که می دانید” جلسه دادرسی یک وضع قانونی است که قائم به وجود دادرس و فراهم بودن موجبات رسیدگی، طرح و استماع دعوی می باشد.” همچنین گفته شده است جلسه دادرسی ناظر به موردی است که طبق آئین دادرسی مدنی یا کیفری دادرس دادگاه یا قائم مقام او با تعیین وقت قبلی آمادگی خود را برای رسیدگی به امری اعلام و وقت رسیدگی هم ابلاغ شده باشد حضور کسی که وقت به او ابلاغ شده، شرط تحقق جلسه نیست.

درخواست اخذ تامین از بابت خسارت دادرسی

از جمله حقوق خوانده تا پایان اولین جلسه دادرسی درخواست اخذ تامین از حیث هزینه دادرسی و حق الوکاله از اتباع بیگانه است. در موارد 144 و 145 ق.ج.تمهیداتی در این خصوص درنظر گرفته شده تا چنانچه اتباع بیگانه در ایران طرح دعوا کنند و یا به عنوان شخص ثالث وارد دعوی گردند خوانده ایرانی برای احتراز از خسارت های احتمالی وارده بتواند در اولین جلسه دادرسی با احراز شرایطی از تبعه بیگانه تامین بخواهد. علاوه بر ضرورت اختلاف تابعیت خواهان و خوانده، درخواست تامین از اتباع بیگانه، در قانون آیین دادرسی مدنی در خصوص سلب تابعیت ایرانی در اثنای رسیدگی را نیز مورد توجه قرار گرفته است.

مرور

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.