پایاننامه حقوق خصوصی افراز منافع دیون حقوق ایران فقه امامیه

۱۵۰ هزار تومان ۱۱۵ هزار تومان
افزودن به سبد خرید

جهت خرید و دانلود پایاننامه حقوق خصوصی افراز منافع دیون حقوق ایران فقه امامیه روی دکمه افزودن به سبد خرید یا با ایمیل زیر در ارتباط باشید

sellthesis@gmail.com

دانلود پایان نامه ارشد حقوق


پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی افراز منافع و دیون در حقوق ایران و فقه امامیه


پایاننامه حقوق خصوصی افراز منافع دیون حقوق ایران فقه امامیه


چکیده

افراز منافع شکلی از تسهیم منافع مال مشاع است که در آن مالکین مشاعی، مالک منافع مفروز در بازه های زمانی می گردند. رویه معمول افراز مالکیت مالکین مشاعی افراز عین و منافع با رویه متداول قانونی است. اما در افراز منافع با حفظ مالکیت مشاعی در اعیان منافع آن به صورت مفروزی در بازه های زمانی یا مکانی در مالکیت موضوعی احد از مالکین مشاعی یا شخص ثالث قرار می گیرد. موجد چنین مالکیتی توافق شرکا در قالب عقود معین یا غیر معین و در صورت عدم توافق با اجبار قضایی است که نتیجه آن حق استعمال یا انتفاع از منافع مال مشاعی برای شرکا بطور مستقیم یا غیر مستقیم در بازه زمانی است. فقدان عنصر قانونی برای این نهاد حقوقی نوین، تحقیقات زیادی را می طلبد تا نهادهای حقوقی مشابه در فقه تحت عنوان مهایات و سایر کشورهای که نهاد حقوقی قانونی به نام تایم شر یا مالکیت زمانی دارند را بررسی و مفاهیم افراز منافع، مهایات و مالکیت زمانی و انطباق آن با یکدیگر و نظریات حقوقدانان، فقها و مقالات را به عنوان مستند موضوع ذکر و پس از ذکر نظرات موافق و مخالف به دفاع حقوقی در تثبیت آن برداشته شود. بروز اختلافات و تشکیل پرونده های قضایی و آرا صادره به عنوان نمونه کاربردی این نهاد حقوقی نوین است که بخشی از این پایان نامه به آن پرداخته است.

واژگان کلیدی: افراز منافع,مالکیت منافع,دیون,مهایات,تقسیم مال مشاع,تصرف در مال مشاع


فهرست مطالب

عنوان    صفحه
مقدمه 1    
فصل نخست: کلیات 6
مبحث نخست: مفهوم منفعت، افراز دیون و مفهوم ماهیت مالکیت مشاعی و چگونگی تصرف در آن  8
 گفتار نخست: مفهوم منفعت وچگونگی تصرف در آن 8
 بند نخست: مفهوم منفعت 9
 بند دوم: مفهوم افراز دیون 11
 بند سوم: مفهوم تصرف 14
 گفتار دوم: مفهوم مالکیت مشاعی و ماهیت آن 21
 بند نخست: مفهوم مالکیت مشاعی 22
 بند دوم: ماهیت فقهی و حقوقی مالکیت مشاع. 23
مبحث دوم: مفهوم تقسیم و افراز و بررسی عناوین همسو 25
 گفتار نخست: مفهوم تقسیم 26
 بند نخست: تعریف تقسیم 26
 بند دوم: انواع تقسیم 27
 بند سوم:روش تقسیم27
 بند چهارم: شرائط اساسی تقسیم 29
 گفتار دوم:مفهوم افراز منافع و مهایات.35
بند نخست: مفهوم افراز و تفکیک 35
 الف- مفهوم تفکیک 35
 ب- مفهوم افراز 36
 ج-تفاوت افراز و تفکیک 38
 د- چگونگی افراز و تفکیک 39
 بند دوم: مفهوم و اقسام مهایات 40
 الف- مفهوم مهایات 40
 ب- اقسام مهایات 42
 فصل دوم: ماهیت حقوقی افراز و انطباق آن بر سایر نهادهای حقوقی مشابه 44
مبحث نخست: ماهیت افراز در حقوق و فقه امامیه 46
 گفتار نخست: ماهیت افراز در فقه امامیه46
 گفتار دوم: ماهیت افراز در حقوق ایران54
بند نخست: افراز منافع در حقوق56
 بند دوم: بررسی آرا حقوقدانان در مورد افراز منافع 58
مبحث دوم: افراز منافع و انطباق آن با نهادهای حقوقی مشابه60
 گفتار نخست: انطباق افراز با مالکیت زمانی 60
 بند نخست: مفهوم مالکیت زمانی 61
 بند دوم: تاریخچه مالکیت زمانی 62
 بند سوم: ماهیت مالکیت زمانی 64
 گفتار دوم: انطباق افراز با اجاره و سایر نهادهای حقوقی 67
 بند نخست: انطباق افراز با اجاره68
 بند دوم: انطباق افراز منافع با نهادهای حقوقی مشابه 80
 الف -افراز منافع وحق انتفاع81
 ب- افراز منافع و مهایات85
ج- افراز منافع با عقد بیع 87
د- افراز منافع با عقد صلح 89
 بند سوم: افراز دیون 91
فصل سوم: احکام و آثار افراز منافع 94
مبحث نخست: آثار و شرایط95
گفتار نخست: شرائط انعقاد قرارداد افراز منافع 95
 بند نخست: شرائط عمومی 95
بند دوم: شرایط اختصاصی 96
گفتار دوم: آثار قرارداد افراز منافع98
 بند نخست: اثر عقد نسبت به طرفین 99
 بند دوم: اثر عقد نسبت به اشخاص ثالث 101
گفتار سوم: انحلال قرار داد افراز منافع 102
 بند نخست: اسباب انحلال 102
 بند دوم: اقاله 103
 بند سوم: انحلال ارادی یا فسخ قرارداد103
مبحث دوم: احکام، دعاوی و آیین دادرسی افراز منافع 104
 گفتار نخست: دعاوی افراز اعیان 105
 بند نخست: افراز اعیان در مراجع اداری 105
 بند دوم: افراز اعیان در مراجع قضایی106
گفتار دوم: دعاوی افراز منافع108
 بند نخست: نمونه ی کاربردی افراز منافع در قالب بیع زمانی 109
الف- نظریات اداره کل حقوقی و تدوین قوانین قوه قضائیه 110
ب – نمونه پرونده قضائی: 111
ج – رای دادگاه: 113
د- تحلیل رای دادگاه: 114
بند دوم: نمونه کاربردی افراز منافع در قالب اجاره زمانی115
 الف – نظریه اداره کل حقوقی و تدوین قوانین قوه قضائیه 117
 ب- نمونه پرونده قضائی 119
 ج- رای دادگاه: 119
بند سوم: نمونه کاربردی افراز منافع در قالب صلح زمانی منافع:120
 الف- نمونه کاربردی 121
 ب- نمونه پرونده قضائی: 123
 ج-رای دادگاه… 124
نتیجه 125
نظر پیشنهادی126
منابع و ماخذ127
چکیده انگلیسی 131


تعریف منفعت

1- منفعت از مصادیق مال است- منفعت به ثمره و فایده ای است که به تدریج از عین اموال بدست می آید به طوری که از عین به نحو محسوسی نمی کاهد- این ثمره و فایده گاه مادی است و پس از جدایی تبدیل به عین مادی می گردد مثل میوه درخت- یا تنه بریده شده از جنگل، و گاه غیرمادی است مثل سکونت در خانه.برخلاف نظریه مشهور فقهاء، شهید مطهری برای مال تعریف مضیقی در نظر می گیرند و هر چند منفعت را مبادله پذیر با مال می داند. خود آن را مال نمی شمارد.
2- گاه منافع در عالم خارج به صورت مادی درمی آیند، و سوالی که مطرح می شود این است که آیا عین هستند یا هنوز منفعت؟ باید گفت: تا زمانی که این منافع وابسته به عین باشند، منافع هستند. ولی به محض اینکه جدا شوند خود، عین می شوند. لذا میوه درخت تا زمانیکه وابسته به درخت است، منافع و وقتی چیده شد و در جعبه قرار گرفت عین است. ماده 15 قانون مدنی مقرر می دارد:«ثمره و حاصل، مادام که چیده یا درو نشده- غیرمنقول است و اگر قسمتی از آن چیده یا درو شده باشد تنها، آن قسمت منقول است»

مفهوم افراز ديون

مطابق قانون مدنی (ماده 868 ق.م) مالكيت ورثه نسبت به تركه متوفي مستقر نمي شود، مگر پس از اداء ديون و حقوقي كه به تركه ميت تعلق گرفته است. ممكن است پس از اداء ديون و قبل از تقسيم تركه، احدي از وراث سهم خود را به عنوان رهن يا وثيقه نزد شخص ثالثي قرار دهد يا از طرف مراجع قضايي يا اجرايي بازداشت گردد. ماده 583 ق. م: هر يك از شركاء مي توانند بدون رضايت شركاء ديگر سهم خود را جزءاً يا كلاً به شخص ثالث منتقل كند. ماده 326 قانون امور حسبي: مقررات قانون مدني راجع به تقسيم تركه جاري است و نيز مقررات راجع به تقسيم كه در اين قانون مذكور است در مورد ساير اموال جاري خواهد بود. لذا هر يك از شركاء به نسبت سهم مشاع خود يا هر يك از ورثه نسبت به سهم الارث خود مي تواند سهم خود را به عنوان وثيقه نزد شخص ثالثي قرار دهد.

مفهوم تصرف

تصرف به معنی خاص، عبارت است از تسلیط ید بر عین مال اعم‏از منقول و غیر منقول. و به معنی عام عبارت‏ از هر عملی است که کاشف از اجراء حق محتمله و محققه باشد.پس با تلفیق معنی اعم و اخص میتوان تصرف را به این‏ ترتیب تعریف کرد:تصرف عبارت است از ذوالید بودن بر مالی منقول‏ یا غیر منقول و انجام عملیاتی در آنها به نحویکه کاشف از استیفاء و اجراء حق واقعی یا ادعائی باشد. تصرف در حقوق عبارت است از اینکه مالی در اختیار کسی باشد و او بتواند نسبت به آن مال تصمیم بگیرد خواه این تصمیم در حدود قانون باشد خواه نباشد.  ماده 35 ق.م می گوید:”تصرف به عنوان مالکیت دلیل مالکیت است، مگر اینکه خلاف آن ثابت شود”. با بررسی این ماده معلوم می شود این ماده اثر حقوقی تصرف به عنوان مالکیت را بیان کرده است، اما نگفته که چه تصرفی تصرف به عنوان مالکیت است ؟

ماهیت حقوقی مالکیت مشاعی

همانطور که گفته شده در اشاعه مالکیت هر جزء مال بین چند شخص مشترک است. حق مالکیت هر شریک منتشر در مجموع مال است و تصرف و انتفاع از هیچ بخشی در انحصار او نیست. تمام شریکان بر مال حق عینی دارند، و این حق به تناسب سهمی است که در این مجموعه به هر کدام تعلق دارد: چنانکه می گویند فلان شریک مالک دو دانگ مشاع از خانه است وچهار دانگ مشاع به وارثان شریک دیگر تعلق دارد.بدین ترتیب،سهم هر شریک از نظر مادی و جغرافیایی تمام مال و از لحاظ حقوقی و اعتباری نسبت معینی از آن او است و این همان معنای ماده 571 قانون مدنی است. شرکت «به نحو اشاعه» در برابر شرکت «به نحو بدلیت» است. مانند شرکت مستمندان در مالیکه به سود آنان وصیت شده است و شرکت مسافران در انتفاع از مهمانسرای عمومی یا نمانگزاران در مسجد. نکته ای که در مالکیت مشاعی و جمعی اهمیت دارد و می تواند در نتیجه موضوع بحث افراز منافع موثر باشد، حفظ چهره فردی و استقلال مالکیت هر شریک است: در عین حال که هیچ شریکی حق انحصاری بر تمام یا بخشی از عین ندارد و مصداق خارجی از حق او معین نیست، حق هر شریک در جهان اعتبار فردی و مستقل است و تنها به او تعلق دارد.

انطباق افراز با مالکیت زمانی

امروزه تصور و نظر بعضی از حقوقدانان، این است که تایم شر نوعی عقد است در حالی که به نظر چنین فرضیه ای اشتباه است.زیرا همانطور که بحث خواهد شد، خواهیم دید که تایم شر نه یک عقد بلکه یک نهاد حقوقی است که در آن عقود مختلف وجود دارد.گسترش استعمال «تایم شر» در برخی از کشورهای اروپایی و نقشی که این نهاد در جذب سرمایه ها و جلوگیری از اتلاف منابع دارد، برخی از شرکتهای ایرانی را بر آن داشته تا این روش را الگوی فعالیتهای خود قرار دهند.در تایم شر عین و منافع مال به صورت زمان بندی شده در مالکیت دو یا چند نفر قرار می گیرد. ملاک بطلان در معاملات عرف و عقلاء است مگر آنکه شارع بطور خاص آن را باطل یا حرام اعلام کرده باشد مثل ربا که فرموده «احل اله البیع و حرام الربا» و معمولاً معاملات از نظر شرعی رضایی هستند نه تأسیسی و تعبدی، و صحت در معاملات اختصاص به معاملات متداول و جاری ندارد بلکه اگر معامله جدیدی حسب شرایط زمان به وجود بیاید که حق هیچ یک از عناوین فعلی معاملات بر آن صدق نکند و عقلاً آن را حق می دانند و شارع بطور خاص یا عدم آن را رد نکرده باشد صحیح و معتبر و ممضی خواهد بود.

شرایط انعقاد قرارداد افراز منافع

این نهاد حقوقی نیز مانند هر قرارداد دیگری باید دارای شرایطی باشد که قانون مدنیدر ماده 190 شرایط اساسی هر قرارداد را ذکر کرده است:
1- قصد طرفین و رضای آنها
2- اهلیت طرفین
3- موضوع معین که مورد معامله باشد
4- مشروعیت جهت معامله.
برای ایجاد این اثر حقوقی، دو طرف عقد باید دارای اراده جدی و سالم باشند. در این قرارداد قصد طرفین و رضای آنها و همچنین اهلیت و صلاحیت انجام چنین کاری یعنی افراز منافع را با قواعدی که بیان شد، داشته باشند، موضوع قرارداد باید اولاً مالیت و ثانیاً مالکیت به صورت مشاعی باشد. بر این اساس باید:
1- در عین عقد موجود باشد
2- معلوم و معین باشد.
3- قابلیت نقل و انتقال را داشته باشد.

آثار قرارداد افراز منافع

در مالکیت زمانی حالت اشاعه منتفی است و بیشتر عناصر مالکیت استثناء خورده و فاقد عناصر می گردد مالکیت مشاع، اقتصاد همه عناصر خویش را دارد ولی وجود مانع، سبب عدم اعمال برخی عناصر (آثار) مالکیت می شود.در مالکیت زمانی، افراز به آن مفهوم، معنی ندارد. چون حقوق مترتب بر این مالکیت و آثار ناشی از آن بین مالکین متعدد تسهیم شده است و حقوق هیچیک از این املاک مطلق و مفروز نیست و نمی توانند با آزادی و بدون درنظرگرفتن حقوق و یا سایرین، به تصرفات مالکانه همچون تخریب و تلف بپردازند.در مالکیت زمانی همه آثار مالکیت باقی است، ولی اعمال این آثار توسط هر یک از مالکین منوط به اذن سایر مالکین است. اکثر محققین- تایم شر را ماهیتی متفاوت از «مهایات» و «افراز زمانی» داشته اند. به نظر برخی از ایشان، افراز زمانی با مهایات، مفهومی متفاوت دارند. افراز زمانی موجب انحلال اشاعه است آنچه در مالکیت زمانی اتفاق می افتد، افراز زمانی است و در هر زمان تنها یک نفر مالک عین می باشد و لذا فرض اشاعه منتفی است. به نظر ایشان، افراز نوعی تقسیم است. عده ای دیگر، افراز را مفهومی متفاوت از تقسیم است، چون افراز در اموال غیرمنقول مشاع کاربرد دارد و توسط مقام رسمی دولتی صورت می گیرد ولی برای محقق «مهایات» تراض و توافق شرکاءکافی است.

آیین دادرسی افراز منافع

اشاعه در مالکیت ها و تقسیم اموال مشاع تابع ضوابط و قواعدی است که قانون گذار به منظور سلامت روابط مالی و معاملاتی مردم رعایت آنها را مقرر کرده است. اشاعه در مالکیت در مواردی بدون اراده افراد و گاه با اراده آنها به وجود می آید. از مالکیت مشاعی همواره به عنوان یک عیب نام برده می شود. اینجاست که بحث تقسیم اموال مشاع پیش می آیدو اجتماع حقوق مالکان متعدد در شیء واحد از میان رفته و مالکیت مشاعی آنها به مالکیت افرازی و اختصاصی تبدیل می شود.در این میان با توجه به این که ممکن است مال مشاع عین یا منفعت یا دین و یا مالی مثلی یا قیمی باشد قانون گذاردر وهله اول به شرکا اجازه داده است که با تراضی و توافق میان خود تقسیم را به نحوی که میخواهند انجام دهند و اگر توافق حاصل نشود متقاضی تقسیم میتوانداجبار شرکا را به انجام تقسیم بخواهد. آنچه که باید در ابتدای امر مورد ملاحظه قرار گیرد شناخت مراجع صالح و سپس جریان رسیدگی به این نوع از دعاوی است. در این نوشتار یکی از مهمترین و معمول ترین شیوه های سه گانه تقسیم؛ یعنی افراز در مراجع اداری و قضایی مورد بحث و بررسی قرار می گیرد.

مرور

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است .