پایاننامه حقوق جزا بزه‌دیدگان تروریسم سایبری حقوق کیفری

۲۴۰ هزار تومان ۱۷۰ هزار تومان
افزودن به سبد خرید

جهت خرید و دانلود پایاننامه حقوق جزا بزه‌دیدگان تروریسم سایبری حقوق کیفری با ایمیل زیر در ارتباط باشید

sellthesis@gmail.com


پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا حمایت از بزه‌دیدگان تروریسم سایبری در حقوق کیفری ایران با تکیه بر اسناد بین‌المللی

دانلود پایان نامه ارشد حقوق


پایاننامه حقوق جزا بزه‌دیدگان تروریسم سایبری حقوق کیفری


چکیده

امروزه تروریسم سایبری به یکی از چالش‌های عمدۀ نظام‌های حقوقی، به خصوص نظام‌های کیفری تبدیل شده است. بزه تروریسم، دیگر از رویکردهای سنتی خود رنگ باخته و به سوی فناوری‌های نوین روی آورده است. در بیشتر کشورهای جهان به خصوص جوامع توسعه یافته، از تأسیسات رایانه‌ای و مخابراتی در انجام امور روزمره و اجرایی کشور مانند امور اعتباری و مالی، اتوماسیون‌های اداری، کنترل و نظارت‌های زیرساختی در حوزه‌های صنعتی، نظامی، بهداشتی، و . استفاده می‌شود. زیرساخت‌های حیاتی و اطلاعاتی، به عنوان عمده‌ترین بزه‌دیدگان تروریسم سایبری، بیشترین جذابیت و مطلوبیت را برای تروریست‌های سایبری دارند. با نگاهی به افزایش رخدادها و حمله‌های سایبری علیه بیشتر کشورهای توسعه‌یافته و بروز خسارات شدید در زیرساخت‌های حیاتی، می‌توان به فاجعه‌آمیز بودن نتایج حملات تروریستی سایبری علیه سیستم‌ها و دارایی‌های پی برد که تأثیرات شدیدی بر امنیت فیزیکی، اقتصاد ملّی یا ایمنی همگانی خواهند گذاشت.
در سال‌های اخیر استفاده از این گونه حملات، علیه تأسیسات مهم و حیاتی دولت‌ها گسترش یافته و به دلیل خصیصۀ پنهان ماندن هویت بزهکاران مذکور، این گونه از تروریسم مورد توجه ویژۀ اشخاص و دولت‌ها قرار گرفته است. با در نظر گرفتن وضعیت کنونی و بالا گرفتن تنش‌های سیاسی و اقتصادی میان دولت‌ها، حمایت ویژه از بزه‌دیدگان تروریسم سایبری ضروری است. بنابراین در این نوشتار سعی بر آن شده که به بیان و تشریح اقدامات اتخاذ شده در جهت حمایت از بزه‌دیدگان مذکور در حقوق کیفری ایران و اسناد بین‌المللی پرداخته شود؛ تا به خلأهای موجود در هر دو سطح داخلی و بین‌المللی، در زمینۀ اهتمام به بزه‌دیدگان تروریسم سایبری پی برده شود.

واژگان کلیدی: تروریسم سایبری، حمایت، بزه‌دیدگان، پیشگیری، حقوق کیفری ایران، اسناد بین‌المللی.


فهرست مطالب

عنوان صفحه

مقدمه    1
فصل اول:کلیات
1-1- بیان مسئله    5
1-2- ضرورت انجام تحقیق    8
1-3- اهداف تحقیق    8
1-4- سؤالات تحقیق    8
1-5- فرضیه‌های تحقیق    9
1-6- پیشینۀ پژوهش    9
1-7- تعریف مفاهیم    10
1-7-1- اصطلاحات رایانه‌ای    10
1-7-1-1- هکر    11
1-7-1-2- کرکر    11
1-7-1-3- فضای سایبر    11
1-7-1-4- ویروس    13
1-7-1-5- کرم‌های رایانه‌ای    13
1-7-1-6- اسب‌های تروجان    14
1-7-1-7- امنیت رایانه‌ای    15
1-7-2- اصطلاحات حقوقی مرتبط    15
1-7-2-1- بزه‌های رایانه‌ای    15
1-7-2-1-1- ویژگی بزه‌های رایانه‌ای    17
1-7-2-1-1-1- صرفه جویی در وقت و قابلیت تکرار فراوان    17
1-7-2-1-1-2- عدم آگاهی قربانیان از بزه‌دیدگی    18
1-7-2-1-1-3- سهولت در از بین بردن آثار وقوع جرم و بالا بودن رقم سیاه بزهکاری    18
1-7-2-1-1-4- فراملی بودن و عدم نیاز به محل ارتکاب مشخص    18
1-7-2-1-1-5- تنوع مرتکبان و گستردگی حجم خسارات حاصله    19
1-7-2-1-1-6- دارای حیثیت عمومی و خصوصی بودن    19
1-7-2-1-1-7- دشوار بودن تعیین صلاحیت کیفری    19
1-7-2-2- بزهکاری سایبری    20
1-7-2-2-1- تقسیم بندی بزه‌کاران سایبری    22
1-7-2-2-1-1- هکرها    22
1-7-2-2-1-2- کرکرها    22
1-7-2-2-1-3- کارمندانی که از رؤسا یا همکاران خود ناراضی هستند    22
1-7-2-2-1-4- نوجوانان و جوانان    23
1-7-2-2-1-5- رقبای تجاری    23
1-7-2-2-2- گونه‌های بزه‌دیدگی در فضای سایبر    23
1-7-2-2-2-1- اشخاص ساده و بی‌تجربه    24
1-7-2-2-2-2- اشخاص آسیب دیده و ناتوان    24
1-7-2-2-2-3- بزه‌دیدگان اشتباهی    24
1-7-2-2-2-4- بزه‌دیده‌نماها    25
1-7-2-3- حمایت    25
1-7-2-4- بزه‌دیده    26
1-7-2-5- تروریسم                   27
1-7-2-5-1- عناصر ساختاری تروریسم    28
1-7-2-5-1-1- استفاده و يا تهديد به استفاده از خشونت، به صورت غيرقانونى و نامأنوس    29
1-7-2-5-1-2- انتخاب طیف وسیعی از بزه‌دیدگان بی‌دفاع    29
1-7-2-5-1-3- ایجاد رعب و وحشت    30
1-7-2-5-1-4- سازمان‌یافتگی عملیات‌های تروریستی    30
1-7-2-5-1-5- استفاده از ابزارها و شیوه‌های مدرن    30
1-7-2-6- تروریسم سایبری    31
1-7-2-6-1- تقسیم‌بندی بزه‌دیدگان تروریسم سایبری    32
1-7-2-6-1-1- بزه‌دیدگان حقیقی تروریسم سایبری    32
1-7-2-6-1-2- بزه‌دیدگان حقوقی تروریسم سایبری    35
1-7-2-6-2- طبقه‌بندی تروریسم سایبری و افعال مرتبط با آن    36
1-7-2-6-2-1- جنگ اطلاعاتی    36
1-7-2-6-2-2- جنگ سایبری    37
1-7-2-6-2-3- جاسوسی سایبری    38
1-7-2-6-2-4- خرابکاری سایبری    38
1-7-2-6-2-5- اختلال زیرساختی    39
1-7-2-6-2-6- دفاع سایبری    39
1-7-2-7- حملات سایبری    39
1-7-2-7-1- هزینه و عواقب حملات سایبری    40
1-7-2-7-2- تقسیم‌بندی حملات سایبری    40
1-7-2-7-2-1- حملات ویروس‌ها، کرم‌ها و تروجان‌ها    40
1-7-2-7-2-2- حملات خودی    41
1-7-2-7-2-3- حملات توزیع شدۀ انکار سرویس    41
1-7-2-7-2-4- نفوذ غیر مجاز    42
1-7-2-7-2-5- حملات محو وب سایت    42
1-7-2-7-2-6- حملات علیه خدمات نام‌گذاری دامنه           43
1-7-2-7-2-7- حملات انکار سرویس                 43
1-7-2-8- پیشگیری    44
فصل دوم: راهکارهای پیشگیری از بزه‌دیدگان تروریسم سایبری در حقوق کیفری ایران و اسناد بین المللی
2-1- راهکارهای پیشگیری از بزهدیدگان تروریسم سایبری در حقوق کیفری ایران    47
2-1-1- پیشگیری واکنشی یا کیفری    48
2-1-1-1- قانون جرایم رایانه‌ای مصوب 1388    49
2-1-1-2- قانون تجارت الکترونیکی مصوب 1382    54
2-1-1-3- قانون مجازات نیروهای مسلح مصوب 1382    55
2-1-1-4- قانون مجازات اسلامی مصوب 1370    56
2-1-1-5 – سایر قوانین و مقررات موجود    57
2-1-1-5-1- قانون راجع به مجازات اخلال‌گران در صنایع نفت مصوب 16 مهر 1336    58
2-1-1-5-2- قانون مجازات اخلال‌گران در تأسیسات آب، برق، گاز و مخابرات کشور مصوب 12 دی ماه 1351    60
2-1-1-5-3- قانون مجازات اخلال‌کنندگان در امنیت پرواز هواپیما و خرابکاری در وسایل و تأسیسات هواپیمایی مصوب 1349    60
2-1-1-5-4- قانون الحاق دولت ایران به کنوانسیون جلوگیری از اعمال غیرقانونی علیه امنیت هواپیمایی کشوری مصوب 1352    61
2-1-1-5-5- قانون تصویب پروتکل جلوگیری از اعمال خشونت آمیز در فرودگاه‌هایی که در خدمت هواپیمایی کشوری    62
2-1-1-5-6- قانون کیفر بزه‌های مربوط به راه آهن مصوب 31 فروردین 1320و اصلاحات بعدی.62
2-1-1-5-7- لایحۀ مبارزه با تروریسم    63
2-1-2- پیشگیری غیر كیفری    64
2-1-2-1- پیشگیری اجتماعی    65
2-1-2-1-1- پیشگیری اجتماعی جامعه‌مدار    65
2-1-2-1-1-1- برنامۀ جامع توسعۀ تجارت الکترونیکی مصوب 1384    66
2-1-2-1-1-2- برنامۀ چهارم توسعۀ مرتبط به فناوری اطلاعات    67
2-1-2-1-1-3- قانون برنامۀ پنج سالۀ پنجم توسعۀ جمهوری اسلامی ایران    67
2-1-2-1-1-4- مقررات و ضوابط شبکه‌های اطلاع رسانی رایانه‌ای    68
2-1-2-1-1-5- ابلاغیۀ مقام معظم رهبری دربارۀ سیاست‌های کلی شبکه‌های اطلاع رسانی رایانه‌ای    69
2-1-2-1-1-6- مصوبۀ شورای عالی اداری در خصوص اتوماسیون نظام اداری و اتصال به شبکۀ جهانی اطلاع رسانی    69
2-1-2-1-1-7- سیاست تجارت الکترونیکی جمهوری اسلامی ایران    70
2-1-2-1-1-8- سند راهبردی امنیت فضای تبادل اطلاعات مصوب 1384    70
2-1-2-1-2- پیشگیری اجتماعی رشدمدار    71
2-1-2-2- پیشگیری وضعی    72
2-1-2-2-1- اقدامات فنّی    73
2-1-2-2-1-1- تدابیر فنّی پیشگیرانه در سازمان‌ها و ادارات کشور    73
2-1-2-2-1-1-1- نصب و استقرار دیوار آتشین    73
2-1-2-2-1-1-2- سیستم‌های تشخیص نفوذ    75
2-1-2-2-1-1-3- سیستم‌های پیشگیری از نفوذ    76
2-1-2-2-1-1-4- استفاده از برنامه‌های ضد ویروس    77
2-1-2-2-1-1-5- مستقل نمودن شبکه‌های کنترل و اداری    78
2-1-2-2-1-1-6- انجام سنجش نفوذپذیری    78
2-1-2-2-1-1-7- استفاده از پروتکل‌های رمزگذاری    79
2-1-2-2-1-1-7-1- پروتکل HTTPS    79
2-1-2-2-1-1-7-2- پروتکل و گواهینامۀ دیجیتال SSL    80
2-1-2-2-1-1-8- پالایش یا فیلترینگ    80
2-1-2-2-1-1-9- راه‌اندازی مرکز داده    81
2-1-2-2-1-1-10- طرح شبکۀ ملّی اطلاعات    82
2-1-2-2-1-1-11- اینترانت    82
2-1-2-2-1-1-12- تولید نرم افزارهای بومی    83
2-1-2-2-1-1-12-1- سیستم عامل قاصدک    83
2-1-2-2-1-1-12-2 نرم افزار (PVT Pro)    83
2-1-2-2-1-1-12-3- موتور جستجوی پارسی جو    84
2-1-2-2-1-1-12-4- پست الکترونیکی بومی    84
2-1-2-2-2- اقدامات سازمان‌ها و مؤسسات    85
2-1-2-2-2-1- وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات    85
2-1-2-2-2-2- سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديویی    86
2-1-2-2-2-3- شرکت ارتباطات زیرساخت    87
2-1-2-2-2-4- سازمان فناوری اطلاعات    87
2-1-2-2-2-5- کارگروه مبارزه با ویروس‌های صنعتی جاسوسی    88
2-1-2-2-2-6- قرارگاه دفاع سایبری    88
2-1-2-2-2-7- مرکز مدیریت امداد و هماهنگی عملیات رخداد رایانه‌ای (ماهر)    88
2-1-2-2-2-8- سازمان پدافند غیرعامل    89
2-1-2-2-2-9- پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات ناجا    91
2-1-2-2-2-10- سازمان بررسی جرایم سازمان یافته    92
2-1-2-2-2-11- انجمن رمز ایران    94
2-1-2-2-2-12- مركز ملّي فضاي مجازي    94
2-1-2-2-2-13- مؤسسۀ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران    95
2-1-2-2-2-13-1- استاندارد فناوری اطلاعات- فنون امنیتی-آیین کار مدیریت امنیت اطلاعات 96
2-1-2-2-2-13-2- فناوری اطلاعات- فنون امنیتی- سامانه‌های مدیریت امنیت اطلاعات- مرور کلی و واژگان    96
2-1-2-2-2-13-3- فناوری اطلاعات- فنون امنیتی- الزام‌های نهادهای ممیزی کننده و گواهی کننده سیستم‌های مدیریت امنیت اطلاعات    97
2-1-2-2-2-13-4- فناوری اطلاعات- فنون امنیتی- سامانه‌های مدیریت امنیت اطلاعات-الزامات    97
2-1-2-2-2-14- مرکز مدیریت توسعۀ ملی اینترنت (متما)    98
2-1-2-2-2-15- گروه زير ساخت شبكه و امنيت فضاي تبادل اطلاعات    99
2-1-2-2-2-16- مرکز تحقیقات مخابرات ایران    100
2-2- راهکارهای پیشگیری از بزه‌دیدگان تروریسم سایبری در اسناد بین‌المللی    100
2-2-1- اقدامات پیشگیرانۀ کیفری در اسناد بین‌المللی و منطقه‌ای    101
2-2-1-1- کنوانسیون راجع به جلوگیری از اعمال غیرقانونی علیه امنیت هواپیمایی کشوری    103
2-2-1-2 -کنوانسیون جلوگیری از بمب گذاری تروریستی    105
2-2-1-3- کنوانسیون سرکوب حمایت مالی از تروریسم    106
2-2-1-4- کنوانسيون توکيو راجع به جرائم و برخی از اعمال ارتکابی دیگر در هواپیما    108
2-2-1-5- قطعنامۀ شمارۀ1373 شورای امنیت    109
2-2-1-6- اعلامیۀ راجع به اقدامات ناظر به امحای تروریسم بین‌المللی    109
2-2-1-7- راهبرد جهانی ضد تروریسم سازمان ملل متحد در سال 2005    110
2-2-1-8- بیانیۀ یازدهمین نشست پیشگیری از جرایم و بسط عدالت کیفری سازمان ملل متحد در سال 2005    111
2-2-1-9- کنوانسیون اروپایی مقابله با تروریسم    111
2-2-1-10- کنوانسیون منطقه‌ای سازمان همکاری‌های منطقه‌ای آسیای جنوبی    113
2-2-1-11- کنوانسیون سازمان کنفرانس اسلامی در زمینۀ مبارزه با تروریسم بین‌المللی    115
2-2-1-12- معاهدۀ همکاری میان دولت‌های عضو کشورهای مستقل مشترک‌المنافع در مبارزه یا تروریسم    117
2-2-1-13- کنوانسیون سازمان وحدت آفریقا دربارۀ پیشگیری و مبارزه با تروریسم و پروتکل سال ۲۰۰۴ الحاقی به آن    119
2-2-1-14- کنوانسیون عربی مقابله با تروریسم    122
2-2-1-15- توصیه نامه‌ها و کنوانسیون جرایم سایبر شورای اروپا    122
2-2-1-16- کنوانسیون سازمان کشورهای آمریکایی راجع به پیشگیری و مجازات اعمال تروریستی    127
2-2-1-17- قطعنامۀ ایجاد فرهنگ جهانی امنیت سایبری و تلاش‌های ملی برای حفاظت از زیرساخت‌های اطلاعاتی حساس    128
2-2-1-18- قطعنامۀ ایجاد فرهنگ جهانی در رابطه با امنیت سایبر    128
2-2-1-19- قطعنامۀ مبارزه با سوءاستفادۀ جنایتکارانه از فناوری اطلاعات    129
2-2-1-20- قطعنامۀ ایجاد فرهنگ جهانی امنیت سایبر و حمایت از زیرساخت‌های اطلاعاتی حساس    130
2-2-2- اقدامات پیشگیرانۀ غیر کیفری در اسناد بین‌المللی و منطقه‌ای    131
2-2-2-1- توصیه نامه‌های نشریۀ بین‌المللی سیاست جنایی    131
2-2-2-2- دستورالعمل و توصیه نامه‌های سازمان همکاری و توسعۀ اقتصادی    133
2-2-2-3- هشتمین نشست سازمان ملل متحد دربارۀ پیشگیری از جرم و اصلاح مجرمین    137
2-2-2-4- راهبرد جهانی ضد تروریسم سازمان ملل متحد در سال 2006    138
2-2-3- اقدامات سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای    138
2-2-3-1- اقدامات اتحادیۀ بین‌المللی مخابرات    138
2-2-3-2- گروه کاری اطلاعات و ارتباطات همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوس آرام    139
2-2-3-3- سازمان پلیس جنایی بین‌الملل    140
2-2-3-4- گروه جی هشت    141
2-2-3-5- انجمن بین‌المللی حقوق جزا    141
2-2-3-6- سازمان امنیت و همکاری اروپا    142
2-2-3-7- مؤسسۀ بین‌المللی همکاری در مقابل تهدیدات سایبری    143
2-2-3-8- سازمان ناتو    144
نتیجه گیری مباحث فصل                144
فصل سوم: روش‌های حمایت از بزه‌دیدگان تروریسم سایبری در حقوق کیفری ایران و اسناد بین‌المللی
3-1- روش‌های حمایت از بزه‌دیدگان تروریسم سایبری در حقوق کیفری ایران    147
3-1-1- حمایت کیفری    148
3-1-1-1- حمایت کیفری ساده    149
3-1-1-1-1- قانون جرایم رایانه‌ای مصوب 1388    150
3-1-1-1-2- قانون تجارت الکترونیکی مصوب 1382    155
3-1-1-1-3- قانون مجازات اسلامی مصوب 1370    156
3-1-1-1-4- قانون راجع به مجازات اخلال‌گران در صنایع نفت مصوب 16 مهر 1336    158
3-1-1-1-5- قانون مجازات اخلال‌گران در تأسیسات آب، برق، گاز و مخابرات کشور مصوب 12 دی ماه 1351    159
3-1-1-1-6- قانون‌ کیفر بزه‌های مربوط به راه‌آهن مصوب 31 فروردین 1320و اصلاحات بعدی. 161
3-1-1-1-7- لایحۀ مبارزه با تروریسم    162
3-1-1-2 حمایت کیفری ویژه یا افتراقی    162
3-1-1-2-1- قانون جرایم رایانه‌ای مصوب 1388    163
3-1-1-2-2- قانون تجارت الکترونیکی مصوب 1382    164
3-1-1-2-3- قانون راجع به مجازات اخلال‌گران در صنایع نفت مصوب 16 مهر 1336    164
3-1-1-2-4- قانون مجازات اخلال‌گران در تأسیسات آب، برق، گاز و مخابرات کشور مصوب 12 دی ماه 1351    165
3-1-1-3- حمایت کیفری دنبالهدار    165
3-1-1-3-1- قانون جرایم رایانه‌ای مصوب 1388    166
3-2- روش‌های حمایت از بزه‌دیدگان تروریسم سایبری در اسناد بین‌المللی    166
3-2-1- حمایت‌ کیفری    167
3-2-1-1- کنوانسیون جرایم سایبر شورای اروپا    168
3-2-1-2- کنوانسیون راجع به جلوگیری از اعمال غیرقانونی علیه امنیت هواپیمایی کشوری    169
3-2-1-3- کنوانسیون جلوگیری از بمب گذاری تروریستی    170
3-2-1-4- کنوانسیون سرکوب حمایت مالی از تروریسم    171
3-2-1-5- کنوانسيون توکيو راجع به جرائم و برخی از اعمال ارتکابی دیگر در هواپیما    172
3-2-1-6- قطعنامۀ شمارۀ 1373 شورای امنیت    173
3-2-1-7- راهبرد جهانی ضد تروریسم سازمان ملل متحد در سال 2005    173
3-2-1-8- بیانیۀ یازدهمین نشست پیشگیری از جرایم و بسط عدالت کیفری سازمان ملل متحد در سال 2005    174
3-2-1-9- کنوانسیون اروپایی مقابله با تروریسم    174
3-2-1-10- کنوانسیون منطقه‌ای سازمان همکاری‌های منطقه‌ای آسیای جنوبی    175
3-2-1-11- کنوانسیون سازمان کنفرانس اسلامی در زمینۀ مبارزه با تروریسم بین‌المللی    176
3-2-1-12- معاهدۀ همکاری میان دولت‌های عضو کشورهای مستقل مشترک‌المنافع در مبارزه یا تروریسم    177
3-2-1-13- کنوانسیون سازمان وحدت آفریقا دربارۀ پیشگیری و مبارزه با تروریسم و پروتکل سال ۲۰۰۴ الحاقی به آن    178
3-2-1-14- کنوانسیون عربی مقابله با تروریسم    180
3-2-1-15- کنوانسیون سازمان کشورهای آمریکایی راجع به پیشگیری و مجازات اعمال تروریستی    180
3-2-1-16- قطعنامۀ ایجاد فرهنگ جهانی امنیت سایبری و تلاش‌های ملّی برای حفاظت از زیرساخت‌های اطلاعاتی حساس    181
3-2-1-17- قعنامۀ مبارزه با سوءاستفادۀ جنایتکارانه از فناوری اطلاعات    181
3-2-1-18- قطعنامۀ ایجاد فرهنگ جهانی امنیت سایبر و حمایت از زیرساخت‌های اطلاعاتی حساس    182
3-2-1-19- کنوانسیون بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی    182
3-2-1-20- قطعنامۀ راجع به حمایت از قربانیان تخلفات فاحش بین‌المللی از قواعد بشر بین‌المللی و تخلفات جدی از حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی    183
3-2-1-21- نشست هفتم سازمان ملل متحد دربارۀ پیشگیری از جرم و اصلاح مجرمان    183
3-2-1-22- نشست هشتم سازمان ملل متحد دربارۀ پیشگیری از جرم و اصلاح مجرمان    183
3-2-1-23- نشست دهم سازمان ملل متحد دربارۀ پیشگیری از جرم و اصلاح مجرمان    184
3-2-1-24- پیش نویس کنوانسیون سازمان ملل متحد دربارۀ عدالت و پشتیبانی برای بزه‌دیدگان و قربانیان سوءاستفاده از قدرت    184
3-2-2- حمایت‌های مدنی    186
3-2-2-1- حمایت مادی    186
3-2-2-1-1- کنوانسیون پیشگیری از تروریسم شورای اروپا    187
3-2-2-1-2- کنوانسیون منع حمایت مالی از تروریسم    187
3-2-2-1-3- توصیه نامۀ کمیتۀ وزیران عضو اتحادیۀ اروپا برای حمایت از قربانیان جرایم    188
3-2-2-1-4- راهبرد جهانی ضد تروریسم سازمان ملل متحد در سال 2005    188
3-2-2-1-5- پیوست اعلامیۀ اصول بنیادین عدالت برای بزه‌دیدگان و قربانیان سوءاستفاده از قدرت    189
3-2-2-1-6- پیش نویس کنوانسیون سازمان ملل متحد دربارۀ عدالت و پشتیبانی برای بزه‌دیدگان و قربانیان سوءاستفاده از قدرت مصوب 2010    190
3-2-2-1-7- کنوانسیون اروپایی پرداخت غرامت به بزه‌دیدگان جرم‌های خشونت بار    192
3-2-2-1-8- قطعنامۀ راجع به حمایت از قربانیان نقض فاحش قوانین بین‌الملل حقوق بشر و نقض جدی حقوق بین‌الملل بشر دوستانه    192
3-2-3- حمایت‌های عاطفی و حیثیتی    194
3-2-3-1- اختلال‌های فوبی    195
3-2-3-2- اختلال استرس پس از سانحه    196
3-2-3-3- پیوست اعلامیۀ اصول بنیادین عدالت برای بزه‌دیدگان و قربانیان سوءاستفاده از قدرت.196
3-2-3-4- قطعنامۀ راجع به حمایت از قربانيان نقض‌های فاحش حقوق بین‌المللی حقوق بشر و نقض شديد حقوق بشر دوستانۀ بین‌المللی    198
3-2-3-5- کنوانسیون اروپایی پرداخت غرامت به بزه‌دیدگان جرم‌های خشونت بار    199
3-2-3-6- اصول بنیادین به‌کارگیری برنامه‌های عدالت ترمیمی در موضوع های جنایی    199
3-2-3-7- کنوانسیون اروپایی پیشگیری از تروریسم    200
3-2-3-8- پیش نویس کنوانسیون سازمان ملل متحد دربارۀ عدالت و پشتیبانی برای بزه‌دیدگان و قربانیان سوءاستفاده از قدرت    200
3-2-3-9- توصيه نامۀ ميانجي‌گري در قلمرو كيفري    202
‌3-2-4- حمایت‌های پزشکی    202
3-2-5- حمایت شکلی    205
3-2-5-1- کنوانسیون جرایم سایبر    205
3-2-5-2- اعلامیۀ اصول بنیادین عدالت برای بزه‌دیدگان و قربانیان سوءاستفاده از قدرت مصوب 1985 .    206
3-2-5-3- پیش نویس کنوانسیون سازمان ملل متحد دربارۀ عدالت و پشتیبانی از بزه‌دیدگان و قربانیان سوءاستفاده از قدرت مصوب 2010    207
3-2-6- بررسی تطبیقی حمایت از بزه‌دیدگان تروریسم سایبری در برخی کشورها    208
3-2-6-1- تروریسم سایبری در گرجستان    208
3-2-6-2- تروریسم سایبری در هند    209
3-2-6-3- تروریسم سایبری در پاکستان    209
نتیجهگیری مباحث فصل    210
نتیجه‌گیری تحقیق    211
پیشنهادات    213
فهرست منابع و مآخذ    216
پیوست ها    234


کرکرها

کرکرها، همانند افراد نفوذگر، اقدام به نفوذ در منابع رایانه‌ای و شبکه‌ای می‌کنند، اما با این تفاوت که انگیزۀ آن‌ها سرگرمی و کنجکاوی نیست؛ بلکه با هدف خاصی دست به اقدامات ضد امنیتی دست می‌زنند. به عبارتی دیگر، کرکر عبارت است از: «فردی که بر سیستم‌های امنیتی یک کامپیوتر چیره شده و به آن دسترسی غیرمجاز پیدا می‌کند. هدف برخی از این افراد به دست آوردن غیرقانونی اطلاعات از یک سیستم کامپیوتری با استفاده از منابع آن است. اما اغلب این افراد تنها به منظور ورود به سیستم دست به این کار می‌زنند» (–: 93).

فضای سایبر

فضای سایبر، حاصل پیشرفت تکنولوژی بشر در زمینۀ دنیای دیجیتال و علوم رایانه‌ای است. این فضا در معنا در بر گیرندۀ ارتباطات انسان‌ها از طریق رایانه و مسائل مخابراتی، بدون در نظر گرفتن جغرافیای فیزیکی گفته می‌شود. یک ارتباط برخط (آنلاین) که کاربران با استفاده از امکانات فضای سایبر از قبیل اینترنت، با ابزارهایی چون پست الکترونیک با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند، نمونه‌ای از فعالیت در حوزۀ فضای سایبر است. به بیان ساده‌تر در فرهنگ اصطلاحات، فضای سایبر عبارت است از: «جهانی از محیط‌هایی همچون اینترنت که افراد در آن از طریق کامپیوترهای متصل به یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند. یکی از مشخصه‌های تعریف‌کنندۀ فضای اینترنتی این است که برقراری ارتباط به دوری فاصله بستگی ندارد»

بزه‌های رایانه‌ای

با توجه به این که مبنا و بستر جرایم رایانه‌ای، فضای مجازی یا سایبر است، ضروری است که به تبیین جرایم رایانه‌ای و انواع آن پرداخته شود. امروزه بزه‌های رایانه‌ای، یک معضل اساسی برای جوامع پیشرفته و مبتنی بر فناوری‌های دیجیتال شده است. در خصوص تعریف جرایم رایانه‌ای، هنوز تعریف منسجم چه در سطح داخلی کشورها توسط حقوق‌دانان و در سطح بین‌الملل نیز ارائه نشده است. این عدم انسجام در تعریف بزه‌های رایانه‌ای، تابع علل متعددی است که عمده‌ترین آن‌ها ناشی از عدم برخورداری یکسان کشورها از فناوری‌های رایانه‌ای و پیچیده بودن ماهیت آن‌ها به دلیل متنوع بودن حوزۀ ارتکاب بزه‌های مذکور در حوزه‌هایی از قبیل جرایم علیه اموال یا اشخاص و غیره . است. در زمینۀ تعریف جرایم رایانه‌ای، می‌توان به تعاریف ارائه شده در این زمینه اشاره نمود. فرهنگ تشریحی اصطلاحات کامپیوتری مایکروسافت، جرایم رایانه‌ای را این گونه تعریف نموده است: “استفادۀ غیرمجاز از رایانه، اعم از این که اعمال غیر قانونی به منظور سرگرمی ارتکاب یافته باشد، مثل عمل یک نفوذگر یا به قصد سود بردن مانند استفاده از رایانه توسط یک سارق” (–، 1383: 167).

تروریسم سایبری

با پیشرفت جوامع در زمینۀ فناوری اطلاعات، ابزارهای ارتکاب جرم توسط بزهکاران در زمینۀ تروریسم تحول یافته است. در یک نگاه کلی، تروریسم سایبری، حاصل تلاقی تروریسم و فضای مجازی یا سایبر است. ریشه‌های مفهوم تروریسم سایبری را می‌توان در دهۀ 1990 میلادی جستجو کرد؛ یعنی زمانی که استفاده از اینترنت رشد فزاینده‌ای یافت و مباحثی نو ظهور تحت عنوان جامعۀ اطلاعاتی را به وجود آورد. اوایل 1990 بود که آکادمی ملّی علوم آمریکا گزارش خود را در مورد امنیت سیستم‌های رایانه‌ای این گونه آغاز کرد: «ما در معرض خطر هستیم و آمریکا روز به روز به رایانه وابسته می‌شود . این امکان برای تروریست‌ها وجود دارد که با یک صفحه کلید خسارت بیشتری در مقایسه با بمب اتمی به بار آورند» (–، 2004: 2). بری کالین، یکی از متخصصان حوزۀ سایبر، تروریسم سایبری را این گونه تعریف نموده است: «سوءاستفادۀ عمدی از سیستم، شبکه یا دستگاه‌های اطلاعاتیِ رایانه‌ای برای تحقق هدفی که مؤید یا تسهیل کنندۀ مبارزه یا اقدام تروریستی است» (– و –، 1384: 35).

جنگ اطلاعاتی

جنگ اطلاعاتی، مفهومی نزدیک با تروریسم سایبری دارد؛ اما در برخی ارکان تشکیل دهندۀ این بزه تفاوت‌هایی وجود دارد که می‌توان تفاوت آن را با تروریسم سایبری روشن نمود. در تعریف جنگ اطلاعاتی آمده است: اقدامات لازم جهت حفظ یکپارچگی سامانه‌های اطلاعاتی خودی در مقابل بهره‌برداری، آلوده شدن و تخریب و از طرف دیگر تلاش برای بهره‌برداری، آلوده کردن و همچنین تخریب سامانه‌های اطلاعاتی دشمن و انجام پردازش‌های لازم جهت به دست آوردن برتری اطلاعاتی در مواقع اعمال فشار است (رنجبر و همکاران، 1386: 26). تقسیم بندی‌های متفاوتی از جنگ اطلاعاتی ارائه شده که بیشتر در ابعاد نظامی به مسئله پرداخته‌اند؛ از جمله یکی از متخصصین این امر به نام لیبسکی، با تأکید بر واژه‌شناسی نظامی، جنگ اطلاعاتی را به هفت گونه تقسیم کرده است: «نبرد فرماندهی و کنترل، جنگ جاسوسی، جنگ الکترونیکی، جنگ روانی، نبرد نفوذیاب‌ها، جنگ اطلاعاتی اقتصادی و جنگ سایبر» –, 2006: 77)

جنگ سایبری

اصطلاح جنگ سایبر برای اولین بار توسط دکتر توماس رونا در سال 1976 به کار گرفته شد. جنگ سایبر عبارت است از: اقداماتی که شامل استفاده از حملات سایبری به وسیلۀ کشورها یا گروه‌های برانگیخته سیاسی، که به منظور دستیابی به اهداف سیاسی انجام می‌شود (–, 2010: 1). جنگ سایبری را به سه گونه تقسیم بندی کرده‌اند، جنگ اطلاعاتی علیه دادههای افراد، جنگ اطلاعاتی علیه دادههای شرکت‌ها یا سازمان‌ها، جنگ اطلاعاتی جهانی که به منظور حمله علیه سیستم‌های حیاتی کشورها ارتکاب می‌یابد. “نمونه‌ای از جنگ‌های سایبری اخیر می‌توان به هک شدن تارنمای شرکت ارتباطاتی (SK) کره جنوبی، در ژوئیۀ‌ 2011 اشاره نمود که در طی آن، اطلاعات شمارۀ تلفن، پست‌های الکترونیک و آدرس منزل 35 میلیون نفر دزدیده شد. همچنین در اکتبر 2011، دولت آمریکا پذیرفت که کنترل هواپیمای جاسوسی خود را در یک حملۀ سایبری از سوی ایران از دست داده است. در سال 2012 هم، اطلاعات کمیسیون دوجانبۀ‌ اقتصادی، بین چین و آمریکا توسط نفوذگران هندی، هک شد که در طی آن، دسترسی به اطلاعاتی، شامل تبادلات پست‌های الکترونیک بین اعضای کمیسیون دوجانبه بوده است” (–/1391)

راهکارهای پیشگیری از بزه‌دیدگان تروریسم سایبری در حقوق کیفری ایران

با مطالعۀ رفتار و اقدامات تروریستی می‌توان به این نکته پی برد که در فرآیند ارتکاب جرم از سوی اشخاص و گروه‌های تروریستی، با این که از شیوه‌های متعددی برای به انجام رساندن مقاصد شوم خود استفاده می‌کنند، اما آماج و اهداف انتخابی آن‌ها غیر قابل پیش‌بینی و نامعین نیستند. بنابراین تروریست‌های فضای سایبر هرچند از انواع حملات و ترفندهای نوینی برای ضربه زدن به اهداف خود استفاده می‌کنند اما با نگاهی به گذشته و سیر وقوع حملات تروریستی سایبری می‌توان به این نتیجه رسید که اغلب اهداف آن‌ها زیرساخت‌های حیاتی کشور، شرکت‌های تجاری، تأسیسات وابسته به نهادهای دولتی و به طور کلی آن دسته از اهدافی را مد نظر قرار می‌دهند که طیف وسیعی از مردم یا سازمان‌های دولتی و بین‌المللی را شامل گردد؛ لذا در وهلۀ اول به منظور پیشگیری از جرایم تروریستی سایبری، با شناسایی ابزارها و شیوه‌های ارتکاب جرم از طریق فضای سایبر می‌توان به مقابله با آن‌ها پرداخت. بنابراین بهترین راه مقابله با بحران ناشی از وقوع حملات تروریستی سایبری، پیشگیری از آن است. در این زمینه مدیریت بحران، کارآمدترین استراتژی برای پیشگیری و مقابله با تروریسم سایبری است. مدیریت بحران عبارت است از: «فرایندی برای پیشگیری از بحران و یا به حداقل رساندن اثرات آن به هنگام وقوع و یا فرآیند پیش‌بینی و پیشگیری از وقوع از بحران، برخورد و مداخله در بحران و سالم سازی بعد از وقوع بحران، کاهش پتانسیل خطر، اعمال وضع موجود و بازگشت به وضعیت اولیه از اهداف مدیریت بحران است» (–، 1387: 66).

قانون جرایم رایانه‌ای مصوب 1388

در خصوص مواد قانونی کیفری، در رابطه با پیشگیری از وقوع تروریسم سایبری و به تبع حمایت از بزه‌دیدگان آن، می‌توان به موادی از این قانون اشاره نمود که شباهت خاصی به جرم‌انگاری تروریسم سایبری دارد. یکی از مقررات این قانون به عین مقرر می‌دارد: «هر کس به قصد خطر انداختن امنیت، آسایش و امنیت عمومی اعمال مذکور در مواد هشت، نه و 10 این قانون را علیه سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی که برای ارائۀ خدمات ضروری عمومی به کار می‌روند، از قبیل خدمات درمانی، آب، برق، گاز، مخابرات، حمل و نقل و بانکداری مرتکب شود، به حبس از سه تا ده سال محکوم خواهد شد» (–، 1388).

لایحۀ مبارزه با تروریسم

در خصوص تبیین قوانین و مقررات دیگر مربوط به تروریسم سایبری، می‌توان به پیش نویس لایحۀ مبارزه با تروریسم اشاره نمود. این لایحه اولین اقدام قانون‌گذار ایران در تعریف رسمی تروریسم است. این پیش نویس از طرف دولت جمهوري اسلامي ايران در 28 آبان 1382 تصویب و تقدیم مجلس گردید اما هنوز به دلایل نامعلومی، تلاش برای تصویب نهایی آن مسکوت مانده است. لایحۀ مذکور بسیاری از مصادیق جرایم تروریستی، از قبیل: قتل عام، آدم ربایی، گروگان گیری، تروریسم زیست محیطی، شیمیایی، میکروبی، حمایت مالی از تروریسم را پیش‌بینی نموده است. اما در میان مقررات پیش‌بینی شده، هیچ اشاره‌ای به تروریسم سایبری نشده است ولی گویی تدوین کنندگان لایحه در مادۀ یک، در تروریست شناختن مجرمان سایبری کمک شایان توجهی کرده است. بر اساس این لایحه، تروریسم عبارت است از: «ارتکاب یا تهدید به ارتکاب جرایم و اقدامات خشونت‌آمیز از طریق به وحشت افکندن مردم جهت‌ تأثیرگذاری بر خط مشی، تصمیمات و اقدامات دولت جمهوری اسلامی ایران، سایر کشورها و سازمان‌های بین‌الدولی، جرم تروریستی محسوب می‌شود» (مادۀ یک –).

سازمان بررسی جرایم سازمان یافته

این مرکز وابسته به فرماندهي پدافند سايبري سپاه پاسداران انقلاب اسلامي است که به منظور نظارت و بررسي جرائم سازمان يافتۀ تروريستي، جاسوسي، اقتصادي و اجتماعي در فضاي مجازی با همكاري و هماهنگي ساير حوزه‌هاي اطلاعاتي و قضايي جهت بررسي تهديدات و آسیب‌های شبكۀ جهاني اينترنت و ساير فناوری‌های نوين طبق اصل 150 قانون اساسي، در راستاي نگهباني از انقلاب و دستاوردهاي آن فعاليت می‌نماید (–/1391). تارنمای «گرداب» نیز در زمینۀ امنیت سایبری مردم، تلاش‌های زیادی را از جمله از کار انداختن سایت‌های غیر اخلاقی و ضد امنیتی انجام داده است. این وب سایت به نمایندگی از سازمان بررسی جرایم سازمان یافته، اولین طرح ارتش سایبری در زمینۀ ایمن نمودن فضای مجازی، جامعه و اینترنت است و به تازگی در یکی از مناطق جنوب تهران پا به دنیای فیزیکی گذاشته و اقدام به مشاوره و اقدامات امنیتی برای مراجعان می‌نماید.

راهکارهای پیشگیری از بزه‌دیدگان تروریسم سایبری در اسناد بین‌المللی

سازمان‌های بین‌المللی از بدو پیدایش آن‌ها تأثیرگذارترین نهادهایی بوده‌اند که در زمینۀ ایجاد و توسعۀ قوانین بین‌المللی و داخلی گام برداشته‌اند. این سازمان‌ها با گرد هم آوردن کشورهای جهان، سعی در تشویق و در برخی موارد الزام دولت‌ها به منظور جرم‌انگاری رفتارها و اعمال خشونت آمیز در سطح بین‌الملل و قوانین موضوعه اقدام می‌نمایند. در زمینۀ پیشگیری و مبارزه با جرایم سایبری نیز، سازمان‌های بین‌المللی از جمله سازمان ملل متحد و شورای وزرای اروپا، شاخص‌ترین نهادهایی هستند که در این زمینه، تلاش‌های فراوانی را در قالب کنوانسیون‌ها و صدور اعلامیه‌های متعدد به انجام رسانده‌اند. در خصوص توجه سازمان‌های بین‌المللی دربارۀ بزه‌دیدگان تروریسم سایبری، متأسفانه هیچ گونه سندی که به طور اختصاصی به این مقوله پرداخته باشد وجود ندارد. بدین منظور از آنجایی که تروریسم سایبری در اسناد بین‌المللی، دارای مقررۀ اصلی و عمدۀ کیفری نیست و تحت این عنوان به بزه مذکور نپرداخته‌اند، می‌توان اسناد بین‌المللی را مورد بررسی قرار داد که جرایم و افعال جرم‌انگاری شده در آن‌ها، بعضاً ظهور در این جرم را دارند و به اقدامات پیشگیرانه در خصوص برخی از بزه‌دیدگان تروریسم سایبری یعنی داده‌ها، سیستم‌های رایانه‌ای و مخابراتی، زیرساخت‌های اطلاعاتی و در برخی موارد اشخاص حقیقی اشاره کرده‌اند، می‌پردازیم. بنابراین آن چه در ذیل به عنوان انواع روش‌های پیشگیری از بزه‌دیدگان تروریسم سایبری اشاره می‌گردد، تعداد معدودی از اسناد بین‌المللی مرتبط با جرایم تروریستی و اسناد و سازمان‌های بین‌المللی هستند که به جرایم حوزۀ فناوری اطلاعات توجه داشته و با اتخاذ تمهیدات متعدد در صدد ایمن سازی فضای سایبر و پیشگیری از بزه‌دیده شدن اشخاص از طریق فضای سایبر می‌پردازند. اقدامات پیشگیرانه در سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای عبارت انداز: 1. اقدامات پیشگیرانۀ کیفری در اسناد بین‌المللی و منطقه‌ای. 2. اقدامات پیشگیرانۀ غیر کیفری در اسناد بین‌المللی و منطقه‌ای

مرور

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است .