پایاننامه حقوق تجارت بین الملل قراردادهای نفتی بای بک تولید

۱۶۰ هزار تومان ۱۲۰ هزار تومان
افزودن به سبد خرید

جهت خرید و دانلود پایاننامه حقوق تجارت بین الملل قراردادهای نفتی بای بک تولید با ایمیل زیر در ارتباط باشید

sellthesis@gmail.com


پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق تجارت بین.الملل قراردادهای نفتی بای بک در تولید و قابلیت اعمال آن در صنعت نفت ایران

دانلود پایان نامه ارشد حقوق


پایاننامه حقوق تجارت بین الملل قراردادهای نفتی بای بک تولید


چکیده

نفت، نیرو بخش موتور اقتصادی، تسریع کننده پیشرفت‌های فن‌آوری و باعث افزایش توان تولید در کشورها بوده است. سهم نفت در تامین منابع انرژی در بخش حمل و نقل در حال حاضر 97 درصد می‌باشد. از آنجا که هیچ گونه فعالیتی در هیچ یک از عرصه‌های زندگی و درجهان هستی بدون استفاده از انرژی میسر و امکان پذیر نیست. بنابراین به سادگی می‌توان دریافت که اقتصاد جوامع بشری بدون وجود انرژی ممکن نمی‌باشد. نفت نیز به عنوان یکی از منابع مهم تامین نیازهای انرژی جهانی به شمار می‌رود، بنابراین اقتصاد نفت خام جنبه بین‌المللی پیدا کرده است هر چند که اقتصاد فرآورده‌های نفتی مربوط به نیاز داخلی جوامع و کشورها است با این حال در زمینه اقتصاد مشتقات و فرآورده‌های نفتی نیز جنبه جهانی آن مشهور است. در جهان امروز نفت، نه تنها به عنوان یک عامل تعیین کننده اقتصادی و صنعتی، بلکه به عنوان یک عامل سیاسی و امنیتی نیز مطرح می‌باشد. در واقع نفت یک فاکتور اساسی در جهت رسیدن به هدفهای اقتصادی، صنعتی، سیاسی و در جهت تامین امنیت ملی به حساب می‌آید رشد اقتصادی که همه کشورها به دنبال آن هستند برابر است با برخورداری و بهره وری از دو عامل سرمایه و انرژی می‌باشد. تجارت متقابل می‌تواند به عنوان یکی از ابزارهای موثر در پیشبرد سیاستهای اقتصادی کشورها در جبران موازنه تجاری و کسری تراز پرداختهای بین‌المللی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. قراردادهای بیع متقابل از لحاظ حقوقی در گروه قراردادهای تجارت متقابل قرار می‌گیرند لذا برای شناخت ماهیت حقوقی آنها لازم است قراردادهای تجارت متقابل نیز مورد توجه قرار گیرند.

کلید واژه: تجارت متقابل، نفت و گاز، بای بک، بیع متقابل


فهرست مطالب

چکیده    1
مقدمه    2
بیان مسأله    10
پرسش اصلی تحقیق    10
فرضیه ها    10
اهداف تحقیق    10
فصل اول: تاریخچه صنعت نفت ایران    12
مبحث اول: تاریخچه نفت    12
گفتار اول: سیر تکامل نفت    12
بند اول: طرز به وجود آمدن نفت    12
بند دوم: زمین شناسی نفت    13
بند سوم: ذخایر نفتی    13
گفتار دوم: کاربرد نفت و مشتقات نفتی    14
گفتار سوم: استخراج نفت    15
گفتار چهارم: کمپانی‌های نفتی    15
مبحث دوم: بررسی اقتصاد نفت در دوران قبل از انقلاب    17
گفتار اول: نفت در دوران صفویه و زندیه    17
گفتار دوم: نفت در دوران قاجار    17
مبحث سوم: امتیازات نفت ایران    18
گفتار اول: امتیازات قرن 19    18
بند اول: امتیاز هوتز    18
بند دوم: امتیاز رویتر    18
بند سوم: امتیاز بانک شاهنشاهی    19
گفتار دوم: امتیازات قرن 20    20
بند اول: امتیاز دارسی    20
بند دوم: شرکت نفت انگلیس و ایران    20
بند سوم: حفر نخستین چاه نفت خاورمیانه    21
بند چهارم: قرارداد 1919    22
بند پنجم: نفت شمال ایران    22
بند ششم: امتیاز خوشتاریا    23
گفتار سوم: دور اول رقابت شرکت‌های نفتی آمریکایی و انگلیسی    23
بند اول: قرارداد آرمیتاژ اسمیت    25
بند دوم: لغو امتیاز نامه دارسی    25
بند سوم: قرارداد 1933    27
گفتار چهارم: دور دوم رقابتهای شرکتهای نفتی آمریکایی و انگلیسی    30
بند اول: درخواست شوروی برای اخذ امتیاز نفت شمال ایران    30
بند دوم: استعفای ساعد    33
بند سوم: اعتراض آمریکا و انگلستان به اقدامات شوروی    34
گفتار پنجم: موافقت نامه قوام-سادچیکف    34
بند اول: واکنش انگلیسی‌ها در برابر قرارداد قوام-سادچیکف    35
بند دوم: عدم تصویب موافقت نامه قوام-سادچیکف توسط مجلس شورای ملی    36
بندسوم: نظر آمریکا و انگلیس با اخذ امتیاز نفت شمال توسط شوروی    37
بند چهارم: قرارداد الحاقی گس-گلشائیان    38
بند پنجم: تشکیل کمیسیون خاص نفت    40
گفتار ششم: دکتر مصدق و نهضت ملی شدن صنعت نفت    41
بند اول: استعفای علاء    42
بند دوم: واکنش انگلیس و آمریکا به ملی شدن صنعت نفت ایران    43
بند سوم: قطع روابط ایران و انگلیس    45
گفتار ششم: قرارداد 1333 (1954) کنسرسیوم    46
بند اول: قرارداد خرید و فروش 1973-سن موریتس    47
بند دوم: آخرین دسته قراردادهای نفتی پیش از انقلاب 1357    48
فصل دوم: سیر تحولات قراردادهای نفتی    49
مبحث اول: سیر قراردادهای نفتی    49
گفتار اول: تعریف قراردادهای نفتی    50
مبحث دوم: انواع قراردادهای نفتی ایران    52
1- قراردادهای امتیازی    52
2-قراردادهای مشارکت    52
3-قراردادهای خدماتی    52
4-قراردادهای مشارکت درسرمایه گذاری    53
5-قراردادهای عملیاتی مشترک    53
6-قراردادهای ساخت، بهره برداری و واگذاری    53
7-قراردادهای هیبریدی    54
گفتار اول: قراردادهای امتیازی (مالکیت کل محصول درون مخزن)    54
بند اول: ویژگی‌های مهم قراردادهای امتیازی    56
بند دوم: حقوق دارنده امتیاز    57
بند سوم: وظایف دارنده امتیاز    57
بند چهارم: طول مدت قرارداد امتیازی    57
بند پنجم: انواع قراردادهای امتیازی    57
1ـ قراردادهای امتیازی سنتی    57
2ـ قراردادهای امتیازی مدرن    58
بند ششم: مقایسه مدل سنتی و مدرن قراردادهای امتیازی    59
گفتار دوم: قراردادهای مشارکت در تولید    60
بند اول: ساختار قراردادهای مشارکت در تولید    61
بند دوم: طول مدت قرارداد‌های مشارکت در تولید    61
بند سوم: سه رکن اساسی قراردادهای مشارکت در تولید    61
1ـ جبران هزینه    62
2ـ تقسیم تولید    62
3ـ مالیات    62
بند چهارم: اولین قرارداد مشارکت    63
بند پنجم: دومین قرارداد مشارکت- قرارداد مشارکت با کمپانی پان آمریکن    63
گفتار سوم: قراردادهای خدمات    64
بند اول: ویژگی‌های قراردادهای خدمات    67
بند دوم: قراردادهای اکتشاف و توسعه    68
بند سوم: قرارداد‌های صرفا خدماتی    69
بند چهارم: قراردادهای خدماتی خطرپذیر    70
1ـ قراردادهای کاملا خطر پذیر    70
2ـ قراردادهای بیع متقابل    71
بند پنجم: قراردادهای خدمت بعد از پیروزی انقلاب اسلامی    72
گفتار چهارم: قراردادهای سرمایه گذاری مشترک    73
بند اول: ویژگی‌های قراردادهای سرمایه گذاری مشترک    74
بند دوم: عوامل موثر بر تشکیل قراردادهای سرمایه گذاری مشترک    74
گفتار پنجم: قراردادهای عملیاتی مشترک    75
گفتار ششم: قرادادهای ساخت، بهره برداری و واگذاری    75
بند اول: طرفهای اصلی قرارداد B.O.T    76
بند دوم: طول مدت قرارداد B.O.T    76
بند سوم: اهم ویژگی‌های قراردادهای B.O.T    76
بند چهارم: مزایای قراردادهای B.O.T    77
بند پنجم: معایب قراردادهای B.O.T    77
گفتار هفتم: قراردادهای هیبریدی    78
فصل سوم: تجارت متقابل    79
مبحث اول: تعریف و انواع تجارت متقابل    79
گفتار اول: انواع تجارت متقابل    80
بند اول: معاملات تهاتری    80
بند دوم: خرید متقابل    80
بند سوم: قراردادهای بیع متقابل (بای بک)    80
بند چهارم: قراردادهای افست    81
بند پنجم: قراردادهای خرید از پیش    81
بند ششم: قراردادهای تسویه تهاتری    81
بند هفتم: قرارداد واگذاری تهاتری (معاملات انتقالی)    82
بند هشتم: قرارداد تعویض (سوآپ)    82
بند نهم: قرارداد معاوضه دیون    82
گفتار دوم: قراردادهای بالادستی    82
بند اول: تعریف قراردادهای بالادستی    83
گفتار سوم: تحولات تقنینی قراردادهای بالا دستی نفت و گاز    83
1-قانون تشویق و حمایت از سرمایه گذاری خارجی    83
2-قانون بودجه سال 1382    83
3-قانون برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران    84
4-ماده 14 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران    84
5-قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران 1394-1390    85
6-قانون اصلاح قانون نفت مصوب تیر ماه 1390    85
7-قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوب 1391    85
مبحث دوم: تاریخچه قراردادهای بیع متقابل    86
گفتاراول: نحوه به وجود آمدن بیع متقابل    88
بند اول: تعریف بیع متقابل    89
بند دوم: مشخصات قراردادهای بیع متقابل    90
1ـ طولانی بودن پروژه    91
2ـ سنگین بودن قراردادهای بیع متقابل    91
3ـ ارتباط تولیدی بین کالاهای صادراتی و محصولات بازخرید شده    91
4ـ وجود دو قرارداد مجزا    91
بند سوم: ساز و کار قراردادهای بیع متقابل    91
بند چهارم: موارد مهم در قراردادهای بیع متقابل    93
بند پنجم: ویژگی‌های اصلی قراردادهای بیع متقابل    94
بند ششم: انواع قراردادهای بیع متقابل از نظر موضوعی    95
1ـ قرارداد بیع متقابل اکتشاف    95
2ـ قرارداد بیع متقابل توسعه    95
بند هفتم: شروط قراردادی قراردادهای بیع متقابل    96
1ـ شرط انتخاب قانون حاکم    96
2ـ شرط حل و فصل اختلافات    97
3ـ شرط مدیریت مشترک و مشارکت    97
4ـ شرط واگذاری    97
بند هشتم:کمیته مدیریت مشترک    97
بند نهم: حل و فصل اختلاف در قراردادهای بیع متقابل    98
بند دهم: بیع متقابل از لحاظ حسابداری    98
بند یازدهم: نظام مالی بیع متقابل    99
1ـ هزینه‌های سرمایه‌ای    99
2ـ هزینه‌های غیر سرمایهای    99
3ـ هزینه‌های بهره برداری    100
4ـ هزینه‌های بانکی    100
بند دوازدهم: روشهای ثبت پروژه بیع متقابل    101
بند سیزدهم: مراحل کلی در یک قرارداد بیع متقابل    101
بند چهاردهم: محورهای اساسی در بیع متقابل    101
1ـ جنبه‌ی فنی    101
2ـ جنبه‌ی مالی    102
3ـ جنبه‌ی حقوقی    102
گفتاردوم: چارچوب عمومی قراردادهای بیع متقابل در بخش نفت و گاز    103
گفتار سوم: چارچوب کلی قرارداد‌های بیع متقابل    105
گفتار چهارم: ماهیت قراردادهای بیع متقابل در ایران    107
گفتار پنجم: اهداف قراردادهای بیع متقابل    108
گفتار ششم: اصول حاکم بر قراردادهای بیع متقابل    108
گفتار هفتم: مراحل انعقاد قراداد بیع متقابل در صنعت نفت ایران    109
گفتار هشتم: بیع متقابل در قانون برنامه پنج ساله اول، دوم و سوم توسعه جمهوری اسلامی ایران    110
1-بند «ی» تبصره 29 قانون پنج ساله اول    110
2-بند «و» تبصره 22 قانون برنامه پنج ساله دوم    110
3-بند «م» تبصره 22 قانون پنج ساله دوم    111
4-بند «پ» تبصره 25 قانون پنج ساله دوم    111
5-بیع متقابل در قانون برنامه سوم توسعه    111
گفتار نهم: مقایسه قراردادهای امتیازی با قراردادهای بیع متقابل    112
گفتار دهم: مقایسه قراردادهای مشارکت در تولید با قراردادهای بیع متقابل    113
گفتار یازدهم: مقایسه قراردادهای بی او تی با قراردادهای بیع متقابل    113
مبحث سوم: اوپک    114
گفتار اول: عملکرد اوپک    118
مبحث چهارم: اهمیت جذب سرمایه گذاری خارجی و منافع ملی    119
گفتاراول: چالش‌‌های سرمایه گذاری کلان اقتصادی    121
نتیجه گیری    124
پیشنهادات    126
منابع و ماخذ    127
پیوست‌ها    134
Abstract    147


تعریف قرارداد نفتی

منظور از قراردادهای نفتی قراردادهایی است که دولت ایران و یا شرکت ملی نفت ایران با هر یک از شرکت‌های خارجی به منظور اجرای هر کدام و یا تمامی عملیات مشخص زیر منعقد نموده است:
1-اکتشاف از طریق زمین شناسی-ژئوفیزیکی و طرق دیگر به منظور تعیین شرایط زمین شناسی قشرهای زیرین.
2- حفاری تولید استخراج و برداشت نفت خام و گاز طبیعی.
3- گرداندن دستگاه‌های تقطیر میدان نفت و دستگاه‌های گوگردگیری و به طور کلی عمل آوردن نفت خام و گاز طبیعی.
4- تصفیه و تهیه مشتقات و محصولات دیگر با همین مواد یا به وسیله اختلاط آنها با مواد دیگر.
5- انبارداری، بسته بندی، حمل و نقل و تحویل نفت خام و گاز طبیعی و مشتقات و محصولات دیگر یا جمیع وسایل.
6- به کارگیری وسایل بارگیری کشتی.
7- خرید و فروش نفت خام و گاز طبیعی و محصولات نفتی.

انواع قراردادهای نفتی ایران

ما در صنعت نفت با انواعی از قرادادهای نفتی مواجه هستیم که در اینجا به اهم سیر این قراردادها
می پردازیم:
1- قراردادهای امتیازی
– امتیازی سنتی
– امتیازی مدرن
2-قراردادهای مشارکت
– قراردادهای مشارکت در تولید
*تقسیم نفت بر پایه تولید
* تقسیم نفت بر اساس نرخ بازگشت سرمایه حقیقی پیمانکار
* تقسیم نفت بر اساس R-factor
3-قراردادهای خدماتی
– قراردادهای خرید خدمت خالص (صرفا خدماتی)
– قراردادهای خرید خدمت همراه با ریسک (خطرپذیر)
*قراردادهای کاملا خطرپذیر
*قراردادهای بیع متقابل
4-قراردادهای مشارکت درسرمایه گذاری
– مشارکت در سرمایه گذاری بدون آورده
– مشارکت در سرمایه گذاری با آورده
5-قراردادهای عملیاتی مشترک
6-قراردادهای ساخت، بهره برداری و واگذاری
– ساخت و بهره برداری
– احداث، بهره برداری و واگذاری
– احداث، تملک، بهره برداری و واگذاری
– احداث، تملک و بهره برداری
-احداث، تملک، بهره برداری و فروش
-احداث، اجاره و واگذاری
احداث، اجاره بشرط تملیک و واگذاری
-احداث و واگذاری
-احداث، واگذاری و بهره برداری
-طراحی، احداث، تامین مالی و بهره برداری
-بازسازی، بهره برداری و واگذاری
-احداث، بازسازی، بهره برداری و واگذاری
-طراحی، احداث، مدیریت و تامین مالی
-بازسازی، مالکیت و بهره برداری
-ساخت، بهره برداری، آموزش و واگذاری
-ساخت، تملک، بهره برداری، آموزش و واگذاری
-توسعه، بهره برداری و واگذاری
-ترتیبات قراردادی، اضافه کردن کار(توسعه پروژه) و بهره برداری
-طراحی، احداث و بهره برداری
-طراحی، احداث، بهره برداری و نگهداشت
-اجاره بشرط تملیک، تعمیر، بهره برداری و واگذاری
-مدرنیزه کردن، بهره برداری و واگذاری
-ساخت، بهره برداری و تمدید قرارداد
7-قراردادهای هیبریدی

امتیاز دارسی

سرتیپ آنتوان کتابچی خان که به تابعیت ایران در آمده بود و رئیس کل گمرکات ایران بود، برای اداره غرفه ایران در نمایشگاه پاریس (1900) در فرانسه به سر می‌برد در ملاقاتی با سرهندی دراموند ولف وزیر مختار سابق بریتانیا در تهران (1890-1887) داشت از او خواسته بود تا برخی از سرمایه داران انگلیسی را به او معرفی نماید تا او آنها را به کسب امتیاز نفت از ایران تشویق نماید که او هم ویلیام دارسی را معرفی نمود.

شرکت نفت انگلیس و ایران

دارسی بعد از ناامید شدن از نفت چاه سرخ در صدد برآمد تا امتیاز خود را واگذار نماید از جمله شرکت‌هایی که دارسی با آنها مذاکره نمود، شرکت رتشیلاز در فرانسه بود که آن هم از شرایط دارسی استقبال نکرد. اما در همین زمان نیروی سلطنتی انگلستان به فکر جایگزینی نفت به جای ذغال سنگ به عنوان سوخت اصلی کشتی‌های نیروی دریایی افتاد. لرد فیشر که در سال 1904 به عنوان لرد اول دریاداری سلطنتی انگلستان منصوب شد این فکر را پیشنهاد داد و کمیته‌ای تحت عنوان کمیته نفت تشکیل داد.

قرارداد 1919

در سال 1297خورشیدی (1918 میلادی) دولت انگلستان در صدد تحمیل قراردادی به ایران بود تا بتواند عملا این کشور را تحت الحمایه بریتانیا در آورد. بنابراین کرزن مغز متفکر استعمار انگلیس در تاریخ 18 مرداد 1298 خورشیدی (9 اوت 1919میلادی) در یادداشتی نظر دولت ایران را جلب نمود و درهمان روز، قرارداد ایران و انگلیس میان وثوق الدوله و نماینده بریتانیا در تهران به امضاء رسید که البته این قرارداد هیچ گاه به تصویب مجلس ایران نرسید. رقابتی که میان انگلستان و ایالات متحده آمریکا برای تقسیم منابع مواد اولیه در ایران پدید آمده بود با امضای قرارداد 1919 ایران و انگلیس تشدید شد.

قرارداد 1933

در سال 1920 بعد از جنگ جهانی اول شرکت نفت انگلیس و ایران سعی در تمدید امتیاز دارسی داشتند که در کل اختلافات بین دولت ایران و این شرکت به اتمام برسد. در اوایل سال 1928 سرجان کدمن رئیس هئیت مدیره شرکت نفت انگلیس و ایران به تیمور تاش پیشنهاد تمدید امتیاز دارسی را جهت تامین سرمایه لازم را داد ولی تیمور تاش تمایل داشت که امتیاز دارسی تجدید گردد نه تمدید. که پیشنهاد تجدید امتیاز دارسی در آوریل 1931 مورد قبول طرفین قرار گرفت که در آن ماده‌ای اضافه گردید تحت عنوان پرداخت سالیانه مبلغ دو میلیون و پانصد هزار لیره توسط شرکت نفت ایران و انگلیس به دولت ایران. باز هم اختلافاتی در میان بود ولی سرانجام در اواخر سال 1931 مذاکراتی برای تنظیم قرارداد جدیدی آغاز گردید و بالاخره منجر به عقد قراردادی در لندن به امضای نمایندگان دولت ایران و کمپانی رسید و برای تصویب نهایی به تهران ارسال گردید. این پیش نویس در تهران مورد مطالعه قرار گرفت و در نتیجه باعث الغای امتیاز دارسی گردید.

موافقت نامه قوام سادچیکف

در بهمن ماه 1324 احمد قوام السلطنه به نخست وزیری انتخاب شد و بلافاصله برای گفتگوی رو در رو با مقامات شوروی به مسکو رفت. وزیر خارجه شوروی (مولوتوف) به قوام گفت که دولت ایران باید استقلال آذربایجان را به رسمیت بشناسد و استالین پیشنهاد کرد شرکت مختلطی برای نفت شمال ایران تشکیل شود که 49 درصد سهام آن متعلق به ایران و 51 درصد متعلق به شوروی باشد. توافق قطعی در این خصوص در مسکو حاصل نیامد اما در نتیجه این مذاکراتی که بین دو دولت صورت گرفته بود استالین به قوام السلطنه نخست وزیر ایران قول داده بود که در صورت اعطای امتیاز نفت شمال به شوروی، وی نیز نسبت به تخلیه ایران از نیروهای ارتش سرخ اقدام خواهد نمود و قوام السلطنه از اینکه بالاخره روسها راضی به معامله شده‌اند بسیار خشنود و راضی بود.

قرارداد الحاقی گس گلشائیان

بعد از جنگ جهانی دوم، اصولا هدف کشورهای جهان سوم آن بود تا کنترل بیشتری بر منابع طبیعی خود داشته باشند. به طور مثال در سال 1948 دولت ونزوئلا قرارداد جدیدی بر اساس اصل تقسیم منافع (پنجاه-پنجاه) با کمپانی‌های نفتی امضاء کرده بود. ایرانیان نیز با توجه به تحولاتی جهانی در زمینه کنترل منابع طبیعی ارزشمند خود خواستار تجدید نظر در قرارداد 1933 شدند که دولت ایران اعتراضات و پیشنهادات خود را برای تعدیل شرایط 1933 طی 25 ماده به کمپانی نفت جنوب تسلیم کرد.

دکتر مصدق و نهضت ملی شدن صنعت نفت

در 4 آذر 1329 کمیسیون نفت به اتفاق آراء با لایحه نفت مخالفت نمود و تاکید کرد که قرارداد الحاقی را کافی برای استیفای حقوق ایران نمی‌داند. در همین جلسه پیشنهادی از سوی جبهه ملی به منظور ملی کردن صنعت نفت مطرح شد که کمیسیون آن را قبول نکرد. در 21 دی ماه مجلس گزارش کمیسیون نفت را مبنی بر مخالف با لایحه گس-گلشائیان تائید کرد. در 30 بهمن 1329 کمیسیون مخصوص نفت مجلس شورای ملی از دولت رزم آرا سوالاتی را در مورد ملی کردن صنعت نفت ایران پرسید که رزم آرا ضمن پاسخ منفی، اضافه نمود که ملت ایران لیاقت اداره صنایع نفت خود را ندارد.
رزم آرا در تاریخ 2 اسفند ماه در برابر نمایندگان کمیسیون نفت گفته بود که اصولا با فکر ملی کردن مخالفت ندارد، ولی عجله در این امر را مصلحت نمی‌داند اما انگلیسی‌ها با این پیشنهاد کلا مخالف بودند و می‌گفتند هیچ گونه اقدامی به ملی کردن مورد قبول آنها نخواهد بود ولی شرکت حاضر است درباره برقراری تقسیم منافع با دولت وارد مذاکرده شود. راه حل رزم آرا هم همان فرمول تقسیم منافع بود.

قرارداد 1333 کنسرسیوم 1954

با سقوط دولت مصدق و روی کار آمدن سرلشگر فضل ا… زاهدی و وجود بحرانهای اقتصادی دولت ایران درصدد برآمده بود که مجددأ روابط خود را با برتانیا آغاز کند.آنتونی ایرن وزیر امور خارجه برتانیا در 20 اکتبر 1953 از این پیشنهاد استقبال کرد و گفت فصل جدیدی در تاریخ روابط دو کشور در ایران شروع می‌شود و در این راه دولت آمریکا نیز با انگلستان همراهی خواهد کرد. سرانجام نتایج مذاکرات نمایندگان ایران و انگلیس با وساطت سوئیس در 5 دسامبر 1953 به نتیجه رسید، قبل از روابط مجدد ایران و انگلیس، آمریکایی‌ها سعی در مذاکره با دولت ایران داشتند و همچنین دولت ایران را به سمت تشکیل یک کنسرسیوم بین‌المللی که کمپانی‌های نفتی آمریکا در آن نقش عمده‌ای داشتند راهبری می‌کرد. کنسرسیوم بین‌المللی نفت مرکب از پنج شرکت آمریکایی استاندارد نیوجرسی، استاندار کالیفرنیا، سوکونی واکیوم، گلف و شرکت نفت تگزاس با 40 درصد سهام (هر کدام 8 درصد سهام) و شرکت نفت بریتانیا B.P به تنهایی با 40 درصد سهام، شرکت هلندی رویال داج شل با 14 درصد و شرکت نفت فرانسه با 6 درصد سهام بود.

قرارداد خرید و فروش 1973 سن موریتس

سرانجام تحولات سیاسی و اقتصادی جهان د دهه هفتاد موقعیت مساعدی را برای اعمال نظر کشورهای دارای نفت در خاورمیانه پیش آورد. کنسرسیوم نیز با توجه به شرایط روز و اینکه منافع آنها با تجدید قرارداد بهتر و بیشتر تامین خواهد شد، خواستار تجدید قرارداد شدند. و نمایندگان خود را برای عقد قرارداد جدید روانه سن موریتس که شاه تعطیلات زمستانی خود را در آنجا می‌گذراند کرد. مذاکرات بین شاه و نمایندگان کنسرسیوم منجر به عقد قرارداد جدیدی بین ایران و کنسرسیوم گردید که به نام قرارداد سن موریتس معروف است.

سیر تحولات قراردادهای نفتی

بعد از ملی شدن صنعت نفت و پس از شکست ایران در قرارداد کنسرسیوم و به تحقق نیافتن اهدافش در آن قرارداد، دولت ایران در صدد راه کاری برای تدوین و تهیه قراردادهایی بود که بتواند حاکمیت خود را بر منابع نفتی مستقر سازد بنابراین با تدوین و تصویب قانون جدیدی در 7 مرداد 1336 (1957 میلادی) حرکت بزرگی در این زمینه انجام داد. قانون نفت 1336، مجموعه مقرراتی بود که پایه و اساس روابط بین دولت و شرکتهای نفتی خارجی را معین می‌کرد و حقوق طرفین را مشخص می‌ساخت. فعالیت سازمانها و موسسات دیگر در این زمینه منوط به تصویب مجلس بود، قانون 1336 با تفویض اختیاراتی وسیع به شرکت ملی نفت ایران در جهت توسعه عملیات پیش گفته، مالکیت کلیه منابع شناخته شده کشور را نیز به شرکت ملی نفت واگذار کرده و شرکت را ملزم نمود تا منابع نفتی کشور را (باستثنای حوزه قرارداد کنسرسیوم) به بخش‌های مختلف نفتی تقسیم کند، مشروط بر آنکه هیچ کدام از بخش‌ها از 800 کیلومتر مربع تجاوز نکند.

مرور

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است .