پایاننامه ارشد علوم اجتماعی طرح هادی بهبود کیفیت زندگی

195 هزار تومان 130 هزار تومان
افزودن به سبد خرید

جهت خرید و دانلود پایاننامه ارشد علوم اجتماعی طرح هادی بهبود کیفیت زندگی روی دکمه سفارش خرید یا ایمیل sellthesis@gmail.com در ارتباط باشید

دانلود پایان نامه ارشد علوم اجتماعی


پایان نامه کارشناسی ارشد علوم اجتماعی بررسی اثرات اجرای طرح هادی بر بهبود کیفیت زندگی روستاییان


پایاننامه ارشد علوم اجتماعی طرح هادی بهبود کیفیت زندگی


چکیده

طرح هادی روستا از جمله طرح های عمران روستایی است که می تواند نقش بنیادی و زیر بنایی در توسعه همه جانیه مناطق روستایی داشته باشد.این طرح با استفاده از پتانسیل ها و قابلیت های خود میتواند زمینه ساز بهبود تسهیلات عمومی و رفاهی از قبیل نوسازی مسکن روستایی، معابر جدید الاحداث، حریم مسکونی و بهبود کیفیت زندگی روستاییان و افزایش مشارکت آنان شود. از جمله اقدامات مهمی که می تواند به تقویت و پایداری آثار اینگونه طرح ها کمک نماید، بررسی اثرات اجرا و ارزشیابی آنهاست. لذا با توجه به روند تهیه و اجرای این طرحها در سطح استان گیلان، ارزیابی اثرات آن ها، موضوع مهمی است که می تواند منجر به آگاهی از دیدگاه ها و عقاید کارشناسان، شناسایی نقاط قوت و ضعف طرح ها و برنامه های توسعه ای روستایی فراهم نماید.
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات اجرای طرح هادی بر بهبود کیفیت زندگی روستاییان انجام گرفته است. روش تحقیق توصیفی – تحلیلی می باشد و جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و میدانی بوده است. جامعه آماری روستاهای بخش مرکزی شهرستان رشت بوده که در دو گروه دارای طرح هادی اجراشده و دارای طرح هادی آورده شده و سپس از هر گروه با توجه به رتبه بندی جمعیتی 4 روستا به صورت نمونه گیری احتمالی انتخاب گردید. سپس با استفاده از جدول مورگان تعداد نمونه آماری مشخص گردید و به نسبت جمعیت بین روستاهای مورد مطالعه تقسیم و سهم هر روستا مشخص شد. به طور کل از 387 نمونه آماری انتخاب شده در مسیر تحقیق استفاده گردید. داده های بدست آمده با استفاده از آزمون t، مان ویتنی و رگرسیون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که اجرای طرح هادی تنها در بعد اقتصادی کیفیت زندگی در روستاهای بخش مرکزی شهرستان رشت تاثیر مثبت و معناداری داشته ولی در ابعاد اجتماعی، کالبدی و محیطی تاثیر چشمگیری نداشته است. در طول تحقیق مشخص شد آگاهی روستاییان از اجرای طرح هادی گامی مثبت در بهبود کیفیت زندگی بوده و کیفیت زندگی در روستاهای دارای طرح هادی اجرا شده و روستاهای دارای طرح هادی متفاوت است.


فهرست مطالب

عنوان    صفحه
چکیده    7
مقدمه    8
فصل اول :    10
طرح تحقیق    10
1-1-بیان مسئله    11
1-2- اهمیت و ضرورت تحقیق    12
1-3- اهداف تحقیق    12
1-3-1-هدف اصلی    13
1-3-1-اهداف فرعی    13
1-4-سئوال های تحقیق    13
1-5-فرضیه های تحقیق    13
1-6-روش تحقیق و مراحل آن    14
1-6-1-روش تحقیق    14
1-6-2-مراحل تحقیق    14
1-6-2-1-مرحله گرد آوری اطلاعات    14
1-6-2-2- مرحله سازماندهی و طبقه بندی اطلاعات    14
1-6-2-3 – مرحله تجزیه وتحلیل اطلاعات    14
1-7-جامعه آماری، حجم نمونه و متغیرهای تحقیق    15
1-8- پیشینه تحقیق :    17
1-10-موانع و محدودیت های تحقیق    20
1-11 – واژه ها و مفاهیم    20
فصل دوم :    25
مبانی نظری، روش شناسی و تکنیک های تحقیق    25
2-1- مبانی نظری    26
2-1-1- برنامه ریزی و توسعه منطقه ای    26
2-1-1-1-برنامه ریزی روستایی    27
2-1-1-2- برنامه ریزی توسعه روستایی    27
2-1-1-3- نظریات توسعه منطقه ای    27
2-1-2- رویکردها و راهبردهای برنامه ریزی توسعه روستایی    28
2-1-2-1- رویکردهای فضایی – کالبدی    28
2-1-2-2- راهبرد مراکز رشد روستایی    28
2-1-2-3- نظريه‌ قطب‌ رشد    29
2-1-2-4- نظریه مرکز پیرامون    30
2-1-2-5- نظریه توسعه روستا – شهر    31
2-1-3- طرحهای توسعه روستایی در ایران    31
2-1-3-1- طرح سازماندهی فضاها و سکونتگاههای روستایی    31
2-1-3-2- طرح بهسازی    32
2-1-3-4- طرح هادی روستایی    32
2-1-3-4-1- اهداف تهیه و اجرای طرح هادی روستایی    33
2-1-3-4-2- ضرورت های تهیه و اجرای طرح هادی روستایی    33
2-1-3-4-3- فرایند تهیه و اجرای طرح هادی    34
2-1-3-4-4- ارزیابی طرح هادی    35
2-1-4- کیفیت زندگی    35
2- 2- روش شناسی تحقیق    40
2-3- تکنیک های تحقیق    41
فصل سوم :    42
ویژگیهای جغرافیایی محدوده مورد مطالعه    42
3-1- ویژگیهای طبیعی    43
3-1-1- موقعیت جغرافیایی    43
3-1-2- زمین شناسی    45
3-1-3 – توپوگرافی    46
3-1-4-خاک    47
3-1-5-پوشش گیاهی    48
3-1-6- اقلیم    49
3-1-6-1- بارندگی    49
3-1-6-2-دما    49
3-1-6-3-رطوبت    50
3-1-7-منابع آب منطقه    50
3-1-7-1-آب های سطحی    50
3-1-7-2-آب های زیر زمینی    51
3-2-ویژگیهای انسانی    51
3-2-1-ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی    51
3-2-1-1-تعداد خانوار، جمعیت و بعد خانوار    51
3-2-1-2- تراکم نسبی    53
3-2-2-رشد جمعیتی    53
3-2-3- ترکیب جنسی :    54
3-2-4- ترکیب سنی :    55
3-2-5-مهاجرت    56
3-2-6-میزان سواد    57
3-3-ویژگیهای اقتصادی :    58
3-3-1- اشتغال    59
3-3-2-توزیع شغلی    60
3-3-3-کشاورزی    60
3-3-4-صنعت    62
3-3-5- خدمات    63
فصل چهارم :    76
یافته های تحقیق    76
4-1- مشخصات فردی و عمومی پاسخگویان :    77
4-2. شاخص های اجتماعی    82
4-3. شاخص های اقتصادی    107
4-4. شاخص های کالبدی    122
4-5. شاخص های محیطی    140
فصل پنجم    161
آزمون فرضیه ها، نتیجه گیری و پیشنهادات    161
5-1- آزمون فرضیه ها    162
5-2. نتیجه گیری    173
5-3. پیشنهادات    174
منابع و ماخذ :    176
پیوست ها    180


برنامه ریزی و توسعه منطقه ای

برنامه ریزی عبارت است از یک جریان آگاهانه که به منظور دستیابی به اهداف معین و مشخص، انجام سلسله اقدامات و فعالیتهای مرتبط با یکدیگر در آینده را پیش بینی میکند. برنامه ریزی توسعه منطقه ای فرایندی است در جهت تنظیم و هماهنگ کردن برنامه های مختلف اقتصادی و اجتماعی با نیازها و امکانات محلی و منطقه ای. در این برنامه ریزی چون مشارکت مردم نیز مطرح می شود می توان آن را برنامه ریزی از پایین به بالا در جهت انطباق برنامه های کلان با ویژگیهای ناحیه ای دانست. در برنامه ریزی و توسعه منطقه ای برنامه ریزان بیشتر به فکر استفاده بهینه از منابع و قابلیت های منطقه و همچنین برطرف کردن عدم تعادل های منطقه ای هستند. در این برنامه ریزی، برنامه ریزان باید به مشخصاتی توجه کنند که یک منطقه در آینده میتواند داشته باشد زیرا قابلیت منطقه در آینده حکایت از وجود منابع برای توسعه آن مناطق را دارد. در این صورت برنامه ریزان لازم است تا برنامه های خود را متناسب با قابلیتها و تواناییهای منطقه طراحی نمایند. در تعیین محدوده هر منطقه از معیارهای متفاوت و گوناگونی مانند منطقه جغرافیایی، توسعه اقتصادی، اداری، نژادی، اقلیتی، مذهبی، فرهنگی، مرزهای سیاسی و… استفاده می شود. در برنامه ریزی منطقه ای میتوان از اجزای کوچکتری مانند برنامه ریزی محلی که مربوط به یک محل خاصی از یک منطقه یا ناحیه می باشد نیز استفاده کرد که در این صورت برنامه ریزی دقیق تر خواهد شد. البته در این برنامه ریزی احتیاج به مشارکت مردمی وجود دارد (…، 1381، 23).
رسالت و هدف برنامه ریزی منطقه ای برای عمران و توسعه مناطق تحول و دگرگونی کامل و اساسی در کلیه شئون زندگی اقتصادی، اجتماعی هر منطقه در جهت رشد، پیشرفت آبادانی آن منطقه در سطوح شهری و روستایی می باشد (…، 1367، 48 ).
لازم به ذکر است برنامه ریزی منطقه ای شامل برنامه ریزی شهری و برنامه ریزی روستایی می باشد. از آنجاییکه جهت برنامه ریزی منطقه ای نیاز به برنامه ریزی در سطح ناحیه داریم، زیرا هر منطقه شامل چند ناحیه می باشد و جهت برنامه ریزی ناحیه ای نیاز به برنامه ریزی در سطح پایین تر یعنی برنامه ریزی روستایی خواهیم داشت، در این مرحله به برنامه ریزی روستایی می پردازیم (…، 1388،21).

برنامه ریزی روستایی

برنامه ریزی روستایی فرایندی است پیچیده که شامل گردآوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل کردن مسائل و حل آنهاست. برنامه ریزی روستایی مثل هر برنامه دیگر اقتصادی و اجتماعی شامل سه مرحله تهیه برنامه، اجرا و ارزشیابی است، که هر یک از این مراحل یک بخش مهم از فرایند برنامه ریزی روستایی را تشکیل می دهد.

برنامه ریزی توسعه روستایی
توسعه و عمران روستایی یک فعالیت چند بخشی مرکب است که شامل توسعه کشاورزی و اجتماعی برای هر فرد روستایی است (… واترسون).
توسعه روستایی عبارت است از اعلام وعده ارزشمند افزایش شخصیت و اعتبار زندگی روستایی و تغییر زارع روستایی فقیر به یک کشاورز مترقی و علمی و در همان حال تهیه کیفیت زندگی بهتر، تغذیه مناسب تر و عرضه منظم و بیشتر مواد غذایی برای ساکنان شهرها با قیمت ارزانتر.
اگر قرار است توسعه ای انجام گیرد و خود مستمر باشد باید به طور اعم از مناطق روستایی و به طور اخص از بخش کشاورزی آغاز شود.

طرح سازماندهی فضاها و سکونتگاههای روستایی

طرح ساماندهی فضا و سکونتگاههای روستايی در واقع يک سند برنامه ريزی برای محدوده مورد مطالعه است که می توان از آن به عنوان طرح تفصيلی طرح جامع شهرستان نيز ياد کرد. هدف اين طرح بررسی جزئی و يا تعمق بيشتر پيشنهادات تفصيلی روستا در ابعاد مختلف در محدوده بخش و تا سطح روستا به جهت رسيدن به توسعه پايدار روستايی است. از جمله مواردی که در اين طرح مد نظر می باشد عبارتند از سنجيدن و متناسب کردن نظام اسکان استقرار و فعاليتهای توزيع خدمات رفاهی و پشتيبان توليد بر اساس سلسله مراتب تقسيمات کالبدی، ارائه برنامه و طرحهای اقتصادی.
توزیع بهینه خدمات و امکانات بویژه برای روستاهای پراکنده و کم جمعیت، جلوگیری از تخلیه و جمعیت گریزی روستاها و فراهم کردن زمینه تثبیت و جمعیت پذیری روستاهای پایا و نیمه پایا از جمله اهداف این طرح به شمار می روند (…، 1381، 56).

طرح بهسازی

طرح بهسازی تهیه و اجرای طرح جامعی است که ضمن انجام بررسیهای اقتصادی، اجتماعی در سطح دهستان و روستاهای حوزه نفوذ با محوریت مرکز دهستان (روستای مرکزی) به امر سطح بندی خدمات اجتماعی و زیر بنایی در سطح دهستان (حوزه نفوذ) پرداخته و در نهایت طرح هادی روستای مرکزی را تهیه نموده و الگوی هدایت توسعه فیزیکی روستاهای حوزه نفوذ را به وسیله دستورالعملهای مختلف ارائه می دهد (…، 1382، 192).

ارزیابی طرح هادی

ارزیابی پروژه های منفرد و کل طرحها به منظور اعمال اصلاحات لازم در حین اجرای طرح، تعیین پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آنها و کسب رهنمودهایی برای طرحهای مشابه در آینده بسیار ضروری است. بررسی و ارزیابی را نه تنها باید در حین اجرای پروژه ها و طرح ها انجام داد بلکه مدتی پس از پایان آنها نیز به منظور بررسی عملکرد کلی شامل آثار مستقیم و غیر مستقیم و ثانویه آنها باید ارزیابی مجدد صورت گیرد (… DHV، 1371، 435).
ارزیابی روندی است اصولی و بنیادی در برنامه ریزی و راهنمایی است عملی برای کار طراحی و تصمیم گیری در واقع، محصولات و یافته های ارزیابی می تواند به عنوان یکی از ابزارهای طراحی در طول روند برنامه ریزی بکار رود. ارزیابی یک روند تحصیلی است که در آن کوشش می شود دلیلها و شواهدی دال بر مزایا و معایب طرحهای معین فراهم شود و نگرشهای جدید برای تهیه آلترناتیوهای برتر بدست آید. بنابراین این مدارک و شواهد برای تعیین کنندگان خط مشیها فراهم می آورد تا آنان را در اتخاذ تصمیم، بر مبنای صحیح یاری رساند (…، 1365، 1).

کیفیت زندگی

بحث درباره مفهوم و معانی کیفیت زندگی مبحث جدیدی نبوده و در دوران یونان باستان، افلاطون و ارسطو نظریاتی درباره آن مطرح کرده اند (…, 2009,8). مفهوم کیفیت زندگی به عنوان یک رشته جداگانه از دهه 1960 میلادی وارد مباحث علمی در اروپای غربی و شمال آمریکا شد … , 2011,157). در ادبیات نظری توسعه، موضوع کیفیت زندگی از آغاز دهه 1990 به بعد، اهمیت فوق العاده ای یافته و مبنای تمایز و دسته بندی نوین کشورها در سال های اخیر شده است (عنبری، 1389، 150). در حال حاضر بهبود کیفیت زندگی هدف مشترک جامعه بین المللی بوده و در جوامع روستایی هدف نهایی برنامه ها و پروژه های اجرا شده، بهبود کیفیت زندگی ساکنان آن می باشد (… & et al , 2004 , 162). با گذشت چند دهه از رواج مفهوم کیفیت زندگی و انجام پژوهش های متنوع درباره این موضوع، تعریف واحدی وجود ندارد که مورد قبول همه باشد (غفاری و همکاران،1390، 3). در واقع مفهوم کیفیت زندگی ابتدا به حوزه های بهداشتی، زیست محیطی و بیماریهای روانی محدود می شد اما طی دو دهه گذشته به مفهومی چند بعدی بسط یافته است (… و رشنودی، 1390، 50 ).

مرور

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است .