پایاننامه ارشد ادبیات بازتاب اندیشه تأویلی آثار ناصرخسرو قبادیانی

۱۱۰ هزار تومان ۸۰ هزار تومان
افزودن به سبد خرید

جهت خرید و دانلود پایاننامه ارشد ادبیات بازتاب اندیشه تأویلی آثار ناصرخسرو قبادیانی با ایمیل sellthesis@gmail.com در ارتباط باشید


پایان‌نامه کارشناسی ارشد ادبیات فارسی بازتاب اندیشه تأویلی در آثار ناصرخسرو قبادیانی


پایاننامه ارشد ادبیات بازتاب اندیشه تأویلی آثار ناصرخسرو قبادیانی


چکیده

مسأله فهم از زمانی که بشر برای انتقال پیام به نوشتن پرداخت، محل جدل بوده است. در این میان، دانش تأویل (هرمنوتیک) و نیز مباحث کیفیت فهم قرآن مجید به‏ویژه در آیات متشابه و مجمل و باطن آیات در حوزه‏ی اسلامی بعد از رحلت پیامبر اکرم (ص) بین نحله‏های کلامی شایان توجه است. در میان فرق اسلامی، کلام اسماعیلیه که از تأویل به مثابه مهم‏ترین ابزار اجتهاد، فهم و استباط گزاره‏های قرآنی استفاده می‏کردند، خاستگاه روشی شد که امروزه به هرمنوتیک مشهور است. ناصرخسرو قبادیانی (شاعر و متفکر عقلگرای اسماعیلی) در آثار منظوم و منثورش از آن بهره برده و بر آن به عنوان یک فهم روشمند تأکید داشته است. این پایان‏نامه با بررسی مبانی فهم تأویلی متن از منظر ناصرخسرو، روشن کرد که این متفکّر و مفسّر اسماعیلی بر اساس آیات و احادیث نه تنها به تأویل اعتقاد دارد بلکه به مراتب فهم تأویلی میان اشخاص مختلف نیز معتقد است.
كليد واژه‏ها: ناصرخسرو، آثار ناصرخسرو، اسماعیلیه، تأویل و هرمنوتیک


فهرست مطالب

عنوان                           صفحه
چكيده    1
فصل اول: مقدمه و کلیات
1-1. مقدمه    3
1-2. بیان مسأله    5
1-3. سوالات تحقیق    9
1-4. اهمیت و ضرورت تحقیق    9
1-5.فرضیه‏های تحقیق    9
1-6. اهداف تحقیق    10
1-7. پیشینة تحقیق    10
1-8. روش تحقیق و گردآوری اطلاعات تحقیق    10
1-9. حدود و قلمرو تحقیق    11
فصل دوم: بنیاد نظری
2-1. معنای لغوی و اصطلاحی تأویل    13
2-1-1. تأویل در بطن آیه    14
2-1-2. تأویل به معنی باطن در کلمات برخی از دانشمندان شیعه و اهل سنت    14
2-1-3. تنزیل – تأویل    17
2-1-4. شواهد قرآنی تأویل    19
2-1-5. مستندات روایی تأویل    20
2-1-6. رابطه تأویل با تفسیر    22
2-1-7. شرایط تأویل    22
2-1-8. ضرورت تأویل    23
2-2. هرمنوتیک    23
2-2-1. تعریف لغوی هرمنوتیک    24
2-2-2. مفهوم هرمنوتیک    24
2-2-3. جدیدترین تعاریف از علم هرمنوتیک    24
2-2-4. تاریخچه تأویل و هرمنوتیک در غرب    25
2-2-5. تاریخچه تأویل یا هرمنوتیک در شرق    29
2-2-6. دیدگاه اهل تأویل در مشرق زمین    31
2-3. معتزله و ريشه آن    32
2-3-1. تعاليم معتزله    33
2-4 . معرفی فرقه اسماعیلیه    35
2-4-1. اسامی دیگر فرقه اسماعیلیه در طول تاریخ    38
2-4-2. سایر اسامی که دشمنان این فرقه، به ایشان نسبت داده‏اند    39
2-4-3. مراتب دعوت و عقول دهگانه نزد اسماعیلیان    40
فصل سوم: شرح احوال، آثار و سبک ناصرخسرو قبادیانی
3-1. زندگی‏نامه و شرح حال حکیم ناصرخسرو قبادیانی    43
3-2. زندگی ناصرخسرو قبل و بعد از خواب و تحوّل فکری‏اش    44
3-3. تحصیلات و محدودة اطلاعات ناصرخسرو    45
3-4. تفکر و اندیشه ناصرخسرو    46
3-5. سبک ناصرخسرو    47
3-6. عقیده و مذهب ناصرخسرو    50
3-7. آثار منظوم و منثور ناصرخسرو قبادیانی    50
3-7-1. آثار منظوم    51
3-7-2. آثار منثور    52
3-7-3. سایر آثار، کتب و رساله‏هایی که به ناصرخسرو نسبت داده‏اند    54
فصل چهارم: بررسی و تحلیل تأویل‏ها در برخی از آثار ناصرخسرو قبادیانی
4-1 دیوان قصاید    58
4-2. وجه دین    72
4-2-1. اندر اثبات قرآن و تأویل آن    73
4-2-2. اندر تأویل قالوا إِنّا لِلّهِ و انّا إِلیهِ راجعون    76
4-2-3. اندر تأویل صدقة گاو و صدقة‌ گوسفند    77
4-3. زادالمسافرین    81
4-3-1. بیان پیوستگی نفس جزئی به نفس کلی    81
4-3-2. اندر ردّ بر اهل مذهب تناسخ    82
4-3-3. بیان چگونگی وحی و تفسیر آن    82
4-4. جامع‏الحکمتین    83
4-4-1. اندر هیئت و خاصّه و رسم وحد    83
4-4-2. قول متكلمان مذهب اعتزال    84
4-4-3. اندر تعریف «من»    85
4-4-4. اندر هفت نور    86
4-4-5. «ءانَّ اللهَ یَأمُرُ بِالعَدلِ و الاِحسانِ و ایتاءِ ذِی القُربی.»    87
فصل پنجم: نتیجه‏گیری
5-1. نتيجه‏گيري    90
منابع و مأخذ    92
Abstract    95


جدیدترین تعاریف از علم هرمنوتیک

طی چندین سال گذشته بویژه تا عصر امروز ما‏، علم هرمنوتیک کلمه‏ی شناخته شده‏ای در بیشتر محافل کلامی، فلسفی و ادبی است که هر روز بیش از روز پیش شنیده می‏شود. در نتیجه، که توجه به هر موضوعی، موجب شناخت بیشتر آن موضوع می‏شود و هرچه تحقیقات و تعاریف کامل‏تر، قانع کننده‏تر و مستند‏تر باشد، دامنه شناخت و تفهیم ما از آن موضوع مورد نظر روشن‏تر است. حال به چند نمونه از جدید‏ترین تعاریف که در مورد علم هرمنوتیک ارائه شده است، اشاره می‏شود. این تعاریف عبارتند از :
1 . نظریه تفسیر کتاب مقدس.
2 . روش‏شناسی عام لغوی.
3 . علم فهم هرگونه زبانی.
4 . مبنای روش شناختی در علوم انسانی.
5 . پدیدار‏شناسی وجود و پدیدار‏شناسی فهم وجودی.
6 . نظام‏های تأویل‏، هم متذکّرانه و هم بت‏شکنانه (iconoclastic) که برای رسیدن به معنای نهفته در زیر اسطوره‏ها‏، نمادها، مورد استفاده در حوزه انسانی – علمی قرار می‏گیرند.


زندگی‏نامه و شرح حال حکیم ناصرخسرو قبادیانی

حکیم ناصرخسرو بن حارث قبادیانی بلخی مروزی مُکنَی (کنیه) به «ابومعین» ملقّب و متخلّص به «حجّت» در سال 394  ﻫ . ق در ماه ذی‏القعده مطابق با سال 382 ﻫ . ق در تیرماه در قبادیان بلخ متولد شد.
وی یکی از بزرگترین شاعران و نویسندگان سدّة پنجم هجری قمری می‏باشد و یکی از پیروان ادبیات فارسی و از جمله متکلمین و شعرای متقدّم ایران است.
با توجه به آثارش و جستجو در مفاهیم، اندیشه‏ها و نظریات وی در مجموعة اشعار و سایر آثار نظم و نثر وی او را به جدّ می‏توان یکی از بزرگترین شاعران صاحب‏سبک، متکلّمی دانا و متفکّر، نویسنده‏ای توانا، جهانگردی شجاع و مبلغی چیره‏دست و زبده و از همه مهم‏تر حجت سرزمین خراسان دانست.
با نگاهی حتی مختصر به شرح و احوال و زندگی این شاعر می‏توان با فراز و نشیب‏های بسیاری که در عصر خود با آن درگیر بود و با اتفاقات و حواشی بسیاری که با آن‏ها دست و پنجه نرم می‏کرد به این نتیجه رسید که ناصرخسرو برخلاف بسیاری از شاعران هم‏عصر خود آن‏چنان که باید در ناز و تنعّم به سر نمی‏برده است و دائم در حال کشمکش چه با خلفای مذهبی و چه با فهم مردم زمان خود بوده است.
او در اشعار خود بارها از بلخ به‏عنوان خانه، شهر و وطن خود یاد می‏کند و در مقابل آن از یمگان هم به دلیل این‏که در اواخر عمر خود ناچار به تبعید در این منطقه بود و به نوعی زندانی و محبوس شده هموار گله و شکایت‏های بسیار دارد و آن را مانند جهنمی می‏داند که در آن گرفتار آمده است و زادگاه خود، بلخ را که بهشت روی زمین می‏دانست و از دوری و هجران آن همواره در شکایت و آزار بود.
سرانجام این شاعر بزرگ و چیره‏دست با همه علوم و فنون زمان خود که به آن‏ها آگاه بود و با همه رنجی که از دوران خود می‏کشید پس از سال‏ها رنج و محبوسی در سال 460 ﻫ . ق در همان درّه یمگان و در ناحیه بدخشان دیده از جهان فروبست و در همان جا هم به خاک سپرده شد.

مرور

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است .