پایاننامه مهندسی معماری طراحی محله طبیعت دوست در شیراز

۱۵۰ هزار تومان ۱۲۰ هزار تومان
افزودن به سبد خرید

جهت خرید و دانلود پاياننامه مهندسی معماری طراحی محله طبیعت دوست در شیراز روی لینک افزودن به سبد خرید یا ایمیل زیر در ارتباط باشید

sellthesis@gmail.com


 پايان نامه كارشناسي ارشد مهندسی معماری طراحی محله ی طبیعت دوست در شیراز
Neighborhood design in Shiraz by biophilic design approach


پاياننامه مهندسی معماری طراحی محله طبیعت دوست در شیراز


بیان مساله:

رابطه ی انسان با طبیعت موضوعی جذاب و مورد توجه در امر طراحی و معماری است که میزان این رابطه دائماً در نوسان بوده است. پس از دور شدن از طبیعت در جریان انقلاب صنعتی و بعد از آن جریان های معماری و شهرسازی مدرن، امروزه این حقیقت بر هیچ کس پوشیده نیست که انسان چه از نظر روحی(و معنوی) و چه از نظر جسمی(و مادی) نیازمند طبیعت است. نیازی که همواره با خلقت انسان در پیوند بوده است. اما دغدغه پاسخگویی به این نیاز منجر به پیدایش گرایشاتی در حوزه ی طراحی گشته است. گرایشاتی نظیر طراحی ارگانیک، طراحی پایدار، طراحی سبز و طراحی اکوتک. اما در این میان گرایشی با عنوان طراحی طبیعت دوست “biophilic design” شکل گرفته که در پی دستیابی به راهکارهایی است که طی آن حضور انسان در بستر طبیعت کمترین خدشه را به کیفیت بکر بودن طبیعت وارد نماید یا طبیعت بکر را به همراه تمامی قواعدش وارد محدوده محیط های انسان ساخت نماید و در نهایت ساختمان را به عضو زنده ای از طبیعت مبدل نماید. بیشترین رابطه ی انسان با فضای مصنوع در حوزه فضاهای مسکونی است یا به عبارتی دیگر هر انسان بیش از هر مکان دیگری عمر خود را در محدوده ی مسکونی سپری می کند. در نتیجه ضرورت طراحی فضاهای طبیعت دوست در محدوده ی مسکونی بیش از هر محدوده دیگری احساس می شود. این پژوهش با هدف لحاظ نمودن همه جانبه ی طبیعت در معماری امروز، طراحی خانه ای را دنبال می کند که فرآیند ها و سیستم های طبیعی را شبیه سازی نموده و با طبیعت هماهنگ باشد و نهاتا قابلیت شکل گرفتن محله ای مسکونی را مطابق با معیارهای طراحی طبیعت دوست میسر سازد.


فهرست مطالب

1- فصل اول (طرح تحقیق)    1
1-1- بیان مساله    1
1-2- اهداف    2
1-2-1- اهداف اصلی:    2
1-2-2- اهداف فرعی:    2
1-3- ضرورت طرح    2
1-4- چهارچوب نظری    2
1-5- فرضیه و سوالات    3
1-6- روش تحقیق    3
2- فصل دوم (پیشینه تحقیق)    4
2-1- رابطه انسان و طبیعت    4
2-1-1- چهار دوره ی ارتباط انسان با طبیعت:    4
2-2- تاریخچه حضور طبیعت در معماری    5
2-3- شکلگیری تئوری بایوفیلیا    6
2-4- بایوفیلیا در گستره ی علم    6
2-5- ورود بایوفیلیا به حوزه طراحی:    6
3- فصل سوم (طبیعتدوستی)    7
3-1- واژه ی بایوفیلیا    7
3-2- طبیعت دوستی (بایوفیلیا)    7
3-3- علم عصب شناسی و طبیعت انسان    8
3-3-1- معماری برخواسته از طبیعت انسان    9
3-3-2- انسان بیولوژیک و نظریه الگوها    10
3-3-3- انسان متعالی و سرشت نظم    12
3-4- سرشت نظم    14
3-4-1- پدیده حیات:    14
3-4-2- نظریه ی مراکز:    15
3-4-3- پانزده خصلت بنیادی:    16
4- طراحی طبیعت دوست(بیوفیلیک)    22
4-1- رابطه ی گرایش پایداری و گرایش بایوفیلیک    24
4-2- معرفی عناصر طراحی طبیعت دوست:    25
4-2-1- ویژگی های محیطی    26
4-2-2- اشکال و فرم های طبیعی    29
4-2-3- الگوها و فرایندهای طبیعی:    31
4-2-4- نور و فضا:    33
4-2-5- روابط مکان مند:    34
4-2-6- روابط تکاملی انسان و طبیعت:    37
4-3-  جدول هیرواگین    39
5- شهر طبیعت دوست:    41
5-1- شهرهای بایوفیلیک کدامند:    42
5-1-1- شاخصه های یک شهر بیوفیلیک:    43
5-1-2- توصیف شهرهای بایوفیلیک:    45
5-2- استراتژی های زیست تقلیدی برای شهرها:    46
5-3- فرم و شکل کلی در شهر طبیعت دوست    48
5-3-1- شبکه های سبز:    48
5-3-2- تراکم:    49
5-3-3- معابر پیاده و سواره:    51
5-3-4- خودرو:    51
5-3-5- سیمای شب:    52
5-4- معرفی عناصر موجود در شهر طبیعت دوست    53
5-5- شکل دهی به الگوهای زنده ی رفتاری و اجتماعی    56
5-5-1- تدوین یک زبان:    57
5-5-2- معرفی الگوهای مناسب    58
5-6- نمونه های موردی در زمینه ی شهر طبیعت دوست:    62
5-6-1- اوا لنکسمیر، کولنبرگ، هلند    62
6- خانه طبیعت دوست    72
6-1- نظم پیچیده:    72
6-2- چشم انداز و سر پناه:    72
6-3- وسوسه    73
6-4- مخاطره:peril    74
6-5- الگوهای الکساندر:    74
7- فصل هفتم (شناخت سایت)    77
7-1- جغرافیا و اقلیم شیراز    77
7-1-1- توپوگرافی و شیب منطقه    78
7-1-2- لرزه خیزی    79
7-1-3- سیل    80
7-1-4- آب های سطحی    81
7-1-5- آب های زیر زمینی    82
7-1-6- بارندگی    83
7-1-7- دما    83
7-1-8- رطوبت نسبی    84
7-1-9- جریان باد    84
7-2- قنات ها و آب های جاری شیراز:    85
7-2-1- باغ های شیراز:    86
7-2-2- پارک ها و باغ های معاصر    89
8- انتخاب سایت    90
8-1- ویژگی های طبیعی:    90
8-2- ویژگی های عملکردی:    90
8-3- ویژگی های حمایتی:    91
8-4- موقعیت قرارگیری    91
8-4-1- موقعیت شهری    91
8-4-2- موقعیت جغرافیایی    93
8-4-3- عناصر شاخص سایت    94
9- فصل نهم (طراحی)    99
9-1- برنامه ریزی    99
9-1-1- بافت مسکونی    99
9-1-2- واحدهای تجاری    99
9-1-3- جمعیت معیار    100
9-2- شکل دهی به یک زبان الگو    100
9-2-1- انتخاب الگوها    101
9-3- طراحی کلی (مستر پلان)    123
9-3-2- زون بندی    124
9-3-2-1- وضعیت فعلی    124
9-3-3- معیارهای بیوفیلیک    126
9-3-4- شکل نهایی    129
9-4- واحد همسایگی    131
9-5- خانه    132
منابع و مآخذ:    135


رابطه انسان و طبیعت

طرز تفکر انسان در مورد طبیعت عامل مهمی در مورد نحوه ی تأثیرگذاری وی بر روی طبیعت یا همان معماری و شهرسازی است. در این زمینه همواره دو نوع تفکر وجود دارد، تفکر شرقی که در آن انسان خود را جزئی از طبیعت می دانسته و همواره در ارتباطی تنگاتنگ و چندسویه با آن به سر می برده است. و تفکر غربی که طی آن یک رابطه ی سه گانه بین انسان، خدا و طبیعت وجود دارد، به طوری که دو رابطه ی انسان- طبیعت و خدا-طبیعت در این میان شکل گرفته است. (–, 1383, ص. 146).

علم عصب شناسی و طبیعت انسان

فرآیندهای ذهنی ما همواره ما را قادر به برقراری ارتباط و سازگاری با محیط پیرامونمان ساخته است. ما به طور غریزی طالب رابطه ی فیزیکی و بیولوژیکی با جهان هستیم. ساز و کار های ادراکی بشر که فرآیندهای گفته شده از خلال آنان به وقوع می پیوندد پاسخ و رابطه ی ما با معماری و محیط ساخته شده را تعریف می نمایند. اساس این کنش متقابل طبیعت انسان است، نتیجه ی نهایی تکامل ساز و کارهای عصبی ما در پاسخ به محرک های بیرونی نظیر زمینه های اطلاعاتی موجود در طبیعت ایجاد شده. جست و جوی بشر در عناصر مختلف برای سرپناه منجر به ساخت بناها و شهرها شده است. از نظر تاریخی فرم این ساختارها برخواسته از منطق مصالح در دسترس و فرآیندهای نظم دهنده ی فضایی ذهن انسان بوده است. به کارگیری آنچه که در دسترس بوده برای ایجاد یک ساختار موجب شد تا مردم به طور غریزی مکان هایی را بسازند که تشکیل دهنده ی اطلاعات، اشکال و مفاهیمی باشند که حس بهزیستی مورد نیازش را برآورده سازند. تصمیم های طراحانه به عنوان یک توسعه ی طبیعی از فرآیندهای عصب شناسانه در جهت زنده نگاه داشتن بشر به عنوان یک گونه ی زنده به نام انسان بوده است. بشر بدون آنکه در مورد سرشت این فرآیندها آگاه باشد به سادگی و به همین شیوه ساختمان ها و شهرهای خود را بنا نمود. بدون هیچ سؤالی در مورد هزاره ی آینده ی خود اما پس از مدت زمانی رابطه ی با جهان فیزیکی از خلال مفاهیم عملی نظیر افسانه ها، اساطیر، سمبل ها و ساختارهای اجتماعی وارد مرحله ی پیچیده تری شد. همچنانکه فرآیند ساختن به وسیله ی فرآیند طراحی به تسخیر در آمد معماری به عنوان یک بروز سیال از ایده های فطری بشر پیرامون فرم، فضا و صفحه مبدل به امری دست نیافتنی شد. رابطه ی مردم با جهان فیزیکی از خلال تکنولوژی و صنعتی سازی بسیار پیچیده تر شد، این امر در معماری امروز نیز کاملا واضح است.

معماری برخواسته از طبیعت انسان

جنبش های معماری قرن بیستم و پس از آن وضعیت کنونی معماری را بدان جا رسانده که اغلب ارزش هر اثر معماری را با میزان جدا شدنش از جهان پیرامون ارزیابی می کنند. جهانی که پهنه ای برای زندگی و آسایش مردم است. اگر بخواهیم معماری را امری به جز خدمت رسانی به بشر بدانیم مغایر با ذات معماری در ابتدای پیدایش سخن گفته ایم. برای دستیابی به یک معماری که ازذات انسان برخاسته باشد ناگزیریم که به معماری و شهرسازی مردم ساخت در دوران گذشته مراجعه کنیم. نظریه پردازان بیوفیلیک معتقدند که طبیعت انسان در جهت تامین نیازهای وی ویژگی های معمارانه ی خاصی را برمی تابیده است. آقای ویلسون چنین معتقد است که اقدامات بشر از جمله ساخت و سازهای وی در گذشته برخواسته از یک ساختار ژنتیکی و تکاملی بوده است. در نتیجه امروزه برای دستیابی به یک معماری متناسب با طبیعت انسان در جهت تامین بهزیستی و سلامت وی نیازمند طرح این پرسش هستیم که فرآیندهای زبانی، ادراکی و ذهنی برای تامین ادراک بهزیستی بشر کدامند. به زبانی دیگر در این بخش عمده ی تمرکز بر روی یافتن تکنیک های طراحی و ساختی هستیم که منبع تغذیه ی عصبشناسانه ی انسان را تامین کنند.

طراحی طبیعت دوست بیوفیلیک

طراحی طبیعت دوست همان تلاش آگاهانه برای ترجمه ی یک فهم از پیوستگی جدانشدنی بشر در وابسته بودن به سازوکارها و فرآیندهای طبیعی با عنوان بیوفیلیا یا طبیعت دوستی در طراحی محیط ساخته شده است (–,1993). دستیابی به این هدف نسبتا ساده و آسان که از طرفی نیز به طرز باورنکردنی و قابل توجهی سخت است در بر گیرنده ی دو مقوله است. اول محدودیت های شناخت ما از محدودیت های زیستی تمایل انسان برای ارزش قائل شدن برای طبیعت است. دوم محدودیت های توانایی ما برای تبدیل این فهم به رویکردهای مشخص برای طراحی محیط ساخته شده است. این قسمت چند جنبه از اندیشه ی بیوفیلیا(طبیعت دوستی) و اهمیت آن برای سلامت انسان را تا حد بیان راهنمایی مشخص در مورد ابعاد، عناصر و ویژگی های طراحی بیوفیلیک ارائه می دهد که برنامه ریزان وتوسعه دهندگان می توانند از آن ها برای دستیابی به این هدف در محیط ساخته شده ی مدرن به خصوص شهری بهره بگیرند. همانطور که گفته شد طبیعت دوستی تمایل جدانشدنی انسان به پیوستن با فرایندها و سیستم های طبیعی است، به خصوص حیات و ویژگی های طبیعی از محیط غیر انسان-ساخت. این تمایل به شکلی بیولوژیکی رمزگذاری شده. به این علت که نقش موثر آن در ارتقای آمادگی و توانی جسمی، روحی وذهنی انسان در تمام طول دوران تکامل وی اثبات شده.

شبکه های سبز

از دیدگاه تیموتی بیتلی نویسنده ی مقاله ی به سوی شهر طبیعت دوست مکان هایی که امکان حرکت در فضای سبز را از مقیاس کوچکتر (از یک کوچه یا حیاط خلوت) به اکوسیستم های وسیعتر و متنوع تر در مقیاس بزرگتر ایجاد می کنند بیشترین کیفیت بیوفیلیک را در بر دارند چرا که ارتباط اکولوژیکی بین فضاهای سبز بسیار حیاتی است. به عکس این مطلب نیز سیستم های سبز منطقه ای و شبکه های زیستی شهری به ترتیب چهارچوبی را شکل می دهند که استراتژی های سبز و طراحی بیوفیلیک در سطح همسایگی ها یا مقیاسی که زندگی روزمره در آن جریان دارد، قادر به شکل گیری درون آن ها هستند. از این منظر خانه سازی و تراکم می بایست به شکلی باشند که اجازه ی حضور شبکه ای از فضاهای سبز را بدهد، نظیر حیاط های مشترک سبز(green courtyards)، فضاهای عمومی نیمه رسمی و سپس اتصال به دیگر محدوده های سبز (–. , 2008, 280). پارک ها و پلازا ها با درجه بالای سبزینگی نقش کلیدی در تامین ویژگی های یک منطقه ایفا می کنند. ویژگی  تصفیه کنندگی آب باران آلوده شده به مواد سمی در اثر جریان یافتن بر سطح معابر شهری و ارتقای منظر آسمان شب که در اثر روشنایی شهر ناپدید شده از تاثیرات بیوفیلیایی مطرح در حوزه پایداری هستند که به واسطه ی پارک ها و فضاهای سبز شهری قابل تامین هستند. (sustainable urbanism) در این مورد استانداردهای متنوعی برای تعیین کمیت و کیفیت پارک ها و فضاهای سبز شهری وجود دارند. استاندارد clean water act آمریکا پنج حکم را در این رابطه مطرح می کند.

معرفی عناصر موجود در شهر طبیعت دوست

عناصر کلی و پذیرفته شده در معماری بیوفیلیک که از این حیث تقریبا با عناصر معماری سبز مشترکند را به ترتیب مقیاس می توان در جدول گیرلینگ و کلت معرفی نمود. جدول فوق بیان کننده برخی از مهمترین ایده ها و تکنیک های مورد استفاده در شکل دهی به شهر سبز است که عناصر ذکر شده در آن بر اساس مقیاس های مختلف دسته بندی شده  است.

باغ های اجتماعی

گروهی از محدوده های سبز قابل کشت و زرع به شکل باغ هستند که عموما برای ساکنان آپارتمان ها و انواع دیگر ساختمان های فاقد باغ های خصوصی در نظر گرفته می-شوند. این گونه از باغ ها می بایست دارای انبارهای ذخیره سازی فردی باشند که به خاطر نقش تفریحی و همگانی دارای اهمیت فراوانی هستند.

خانه طبیعت دوست

طراحی بیوفیلیک در هر مقیاسی قابل اجراست و عناصر و ویژگی های متعدد آن را در موارد مختلف متناسب با نیاز می توان به کار برد. اما در مقیاس طراحی یک ساختمان نیز می توان عناصر بیوفیلیک را مورد توجه قرار داد. اگر چه که این عناصر را می توان در حوزه های مختلف دسته بندی کرده و از هر کدام در مکان متناسب استفاده نمود. مهم ترین عناصری که در این بخش بیان خواهند شد چهار عنصر انتخاب شده توسط آقای گرانت هیلبراند هستند که نقش بسزایی در شکل دهی به کیفیات فضا در ساختمان دارند. آقای گرانت هیلبراند این چهار ویژگی را از ویژگی های مهم هر ساختمانی می داند و در کتاب طراحی بیوفیلیک نیز به شرح این چهار مورد پرداخته که به اختصار آنها را بیان می کنیم.

مرور

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.