پایاننامه کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی تأثیر قصه گویی بر لجبازی

۱۳۰ هزار تومان ۸۵ هزار تومان
افزودن به سبد خرید

جهت خرید و دانلود پاياننامه كارشناسي ارشد روانشناسی تربیتی تأثیر قصه گویی بر لجبازی با ایمیل زیر در ارتباط باشید

sellthesis@gmail.com


پاياننامه كارشناسي ارشد روانشناسی تربیتی تأثیر قصه گویی بر لجبازی


پايان نامه كارشناسي ارشد روانشناسی تربیتی تأثیر قصه گویی بر علائم رفتار لجبازی ـ نافرمانی کودکان


چکیده

پژوهش حاضر به منظور بررسی تأثیر قصه گویی بر نشانه های رفتار لجبازی – نافرمانی انجام گردیده است. مطالعه از نوع آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون بود. گروه نمونه این پژوهش متشکل از 20 نفرکودک در سنین 4 تا 6 سال ، که شامل 10 نفر گروه آزمایش و 10 نفر گروه کنترل است، که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس به عنوان کودک دارای نشانه ی لجبازی – نافرمانی شناسایی شده اند.
سپس در طول مدت 2 ماه در 13 جلسه ی 60 دقیقه ای شرکت داده شدند. داده ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس بررسی شد. نتایج نشان داد قصه درمانی موجب کاهش نشانه های لجبازی- نافرمانی در آزمودنیها شده است .(P<0/01)
این نتیجه با یافته های پژوهشگران دیگر تطابق دارد و قابلیت کاربرد قصه درمانی را در درمان مشکلات رفتاری کودکان نشان می دهد.
کلید واژه ها : قصه درمانی ، اختلال لجبازی – نافرمانی


فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول : کلیات پژوهش
1-1- مقدمه 1
1-2- بیان مسئله 5
1-3- اهداف پژوهش 9
1-4- ضرورت موضوع پژوهش 10
1-5- فرضیه پژوهش 13
1-6- تعریف متغیرهای پژوهش 13
1-6-1- متغیر مستقل : قصه درمانی 13
1-6-2- متغیر وابسته : اختلال لجبازی – نافرمانی کودک (ODD) 14
فصل دوم : مرور پیشینه
2-1- مقدمه 15
2-2- بخش اول اختلال لجبازی – نافرمانی 15
2-2-1- اختلال لجبازی- نافرمانی کودکی 15
2-2-2- همه گیر شناسی 21
2-2-3- ملاحظات تشخیصی و ویژگیهای بالینی 24
2-2-4- تشخیص افتراقی 28
2-2-5- ویژگیها و اختلال های توأم 30
2-2-6- بررسی های آسیب شناختی و آزمایشگاهی 31
2-2-7- سیروپیش آگهی 31
2-2-8- سبب شناسی 32
2-2-9- سازوکارهای شناختی رفتاری 34
2-2-10- درمان 39
2-3- بخش دوم : قصه ، جایگاه و کابردهای بالینی آن 42
2-3-1- اهداف ادبیات کودکان 42
2-3-2- روند رشد ادبیات کودکان در جهان 43
2-3-3- قصه و اهمیت آن 44
2-3-4- نقش قصه در رشد عاطفی ، اجتماعی و شناختی کودک 47
2-3-5- معیارهای مورد توجه قصه گو برای انتخاب قصه 52
2-3-6- نکات مورد توجه قصه گو در حین قصه گویی 53
2-3-7- ویژگی های قصه در فرآیند قصه درمانی 54
2-3-8- رویه های قصه درمانی 55
2-3-9- قصه گویی به عنوان یک راهبرد درمانی 62
2-3-10- قصه در خانواده درمانی 65
2-3-11- قصه پردازی در روان درمانی کودک 68
2-3-12- قصه درمانی به شیوه گروهی 69
2-3-13- قصه در رویکردهای نظری روان درمانی 72
2-3-14- روان تحلیل گری 73
2-3-15- روان شناسی فردی (آدلری ) 75
2-3-16- شناخت درمانی 76
2-3-17- رفتار درمانی 77
2-3-18- پیشینه پژوهش 79
فصل سوم : روش شناسی پژوهش
3-1- مقدمه 88
3-2- جامعه آماری 89
3-3- نمونه و روش نمونه گیری 89
3-4- ابزار اندازگیری 90
3-5- پرسشنامه علائم مرضی کودکان CSI-4 90
3-6- اجرا و نمره گذاری پرسشنامه CSI-4 90
3-6-1- نمره گذاری براساس نمره برش غربال شده 91
3-6-2- نمره گذاری بر اساس شدت نشانه های مرضی 91
3-6-3- چگونگی نمره گذاری پژوهشگر 91
3-7- پایایی و اعتبار پرسشنامه در 4 CSI- 92
3-8- وسایل لازم برای قصه درمانی 94
3-9- طرح درمانی و شرح مختصر جلسات 95
3-10- روش تحلیل داده ها 105
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها
4-1- مقدمه 106
4-2- مفروضات تحلیل کوواریانس 108
4-3- فرضیه‌‌ی پژوهش 113
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری
5-1- بحث و نتیجه گیری 115
5-2- محدودیت های پژوهش 116
5-3- پیشنهادها 117
5-3-1- پیشنهادهای پژوهشی 117
5-3-2- پیشنهادهای کاربردی 118
منابع و مآخذ
منابع فارسی 122
منابع انگلیسی 126
پیوست ها
پیوست ها 130


1-1- مقدمه
امروزه اگرچه شاهد علاقه زیادی در زمینه مراقبت و درمان کودکان مبتلا به اختلال رفتاری هستیم ، اما این امر در حوزه بهداشت روانی پدیده ای نسبتا جدید است ، آغاز توجه به بهداشت روانی کودک را، به وضوح تنها تا مدتی قبل از اوائل قرن بیستم می توان ردیابی کرد . البته مدت زمانی هم طول کشید که در راهنماهای تشخیص اختلال روانی ، فصلی هم به اختلال های روان شناختی و الگوهای ناسازگارانه رفتار کودکان و نشانه شناسی آنان اختصاص یافت . امروز در سایه مطالعات علمی ، دانش ما درباره مشکلات دوره کودکی به طور روز افزون در حال افزایش است . شیوه های مطالعه علمی ، دنیایی از یافته ها و البته سوالهای بیشتر را پیش روی ما گشوده است . این یافته ها طبقه بندی های قبلی را اصلاح می کند ، بسط می دهد و دسته بندی های جدیدی را اضافه می نماید (موریس و کراتوچویل ،ترجمه نائینیان1389 )
براساس DSM-V جدیدترین نسخه راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی پانزدهمین طبقه تشخیصی شامل :
اختلال لجبازی- نافرمانی ، اختلال انفجاري متناوب ، اختلال سلوک ،اختلال شخصیت ضد اجتماعی،آتش افروزی، دزدي بيمارگون وسایر اختلالهای در هم گسیخته خاص و غیر خاص ، کنترل تکانشی و سلوک می باشد. ( راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی ؛2013 )
اغلب کودکان به ویژه در نوجوانی یک دوره منفی گرایی و نافرمانی و نافرمانی خفیف را پشت سر می گذارند و اغلب والدین از خصومت یا جر و بحث کردن های گاه و بی گاه فرزندانشان شاکی هستند . اما اگر چنین رفتارهایی بیشتر اوقات وجود داشته باشند ، چه پیش می آید ؟ کودکان و نوجوانان دارای اختلال لجبازی ـ نافرمانی ، الگوی رفتاری منفی ، خصمانه و نافرمان نشان می دهند که به مشکلات خانوادگی یا تحصیلی مهمی منجر می شود . این اختلال از تمرد و نافرمانی معمولی کودکی و نوجوانی خیلی شدیدتر است . کودکان و نوجوانان مبتلا به این اختلال ، بارها از کوره در می روند ، جرو بحث می کنند ، از انجام دادن آنچه به آنها گفته شده خودداری می کنند و عملا دیگران را می رنجانند . آنها زود رنج ، ناراحت وستیزه جو ، مغرور و حق به جانب هستند . آنها به جای اینکه خودشان را علت مشکلاتشان بدانند ، دیگران را سرزنش می کنند یا اصرار دارند که آنها قربانی شرایط هستند . برخی از کودکان که به این صورت رفتار می کنند ، بیشتر با والدینشان مقابله می کنند تا با غریبه ها ، اما اکثر آنها در هر زمینه ای مشکل دارند .رفتار آنها در عملکرد تحصیلی و روابط اجتماعی شان طوری اختلال ایجاد می کند که احترام معلم ها و دوستی همسالانشان را از دست می دهند . این شکستها باعث می شوند که آنها احساس بی کفایتی و افسردگی کنند (هالجین ، و کراس ترجمه سید محمدی ، 1391 )
اولین نشانه های اختلال لجبازی – نافرمانی معمولاً در سالهای پیش از دبستان ، و به ندرت دیرتر از سنین نوجوانی ظاهر می شود . پسرها بیشتر از دخترهای هم سن ، به این اختلال دچار می شوند ، اما بعد از بلوغ این اختلال به طور برابر در دخترها و پسرها شایع است . در برخی موارد اختلال لجبازی –نافرمانی به اختلال سلوک تبدیل می شود . در واقع اغلب کودکان دارای اختلال سلوک سابقه لجبازی و نافرمانی دارند .
با این حال ، همه کودکان دارای اختلال لجبازی –نافرمانی به سمت رفتارهای اخلالگرانه جدی تر که با اختلال سلوک همراه هستند پیش نمی روند (لاهی و همکاران ، 1992 )
به موازات پژوهشهای گسترده ، که به شناخت و آگاهی بیشتر درباره انواع ، نشانه ها ، عوامل زمینه ساز و تمیز بین اختلال های رفتاری کودکان انجامیده ، حجم مطالعات در مورد درمان روان شناختی آنها نیز به سرعت در حال افزایش است .روش های منتج از سیستم های نظریه ای اولیه (روان تحلیل گری ، رفتارگرایی ، سیستم های خانواده و نظریه های مربوط به رشد ) مدام در حال نوپردازی و اصلاح و تعدیل هستند . در کنار آن ، هر روز چشم اندازهای جدیدتری در برابر روان درمانی کودک گشوده می شود . مرور ادبیات اخیر ، کاربرد و اثر بخشی رویکردهایی مثل روان تحلیل گری و درمان شناختی رفتاری کودک و همچنین دامنه وسیعی از درمان هایی مثل هنر و موسیقی را نشان می دهد . در بین درمانهای موجود ، اغلب تالیفات روی بازی درمانی و کاربرد قصه ها در درمان کودکان تمرکز دارند (اسکورزلی ، گلد 1999)
استفاده از بازی درمانی به عنوان یک فن ، به نهضت روان تحلیل گری و به کارهای آنافروید و ملانی کلاین در درمان کودکان بر می گردد . (لندرث ، ترجمه آرین ، 1390 )
کاربرد درمانی قصه نیز ، ریشه در تفکرات روان تحلیل گری دارد و با کارهای میلتون اریکسون آغاز شد (کارلسون 2001) اریکسون درجلسات درمان ، قصه هایی را متناسب با موقعیت روانی مراجع برای او نقل می کرد و اعتقاد داشت که با بازگویی قصه ها ، نیروهای سازنده و مثبت ، ناخودآگاه مراجع را برای او قابل دسترس می سازد .
بتلهایم و گاردنر نیز بعد ها به کاربرد قصه ، به عنوان ابزار درمانی پرداختند . قصه ها اگرچه در روان درمانی بزرگسالان نیزمورد استفاده قرار می گیرند ، به دلیل هماهنگی ویژه ای که با جهان کودکی دارند ، به طور گسترده تری می توانند در روان درمانی کودکان به کار گرفته شوند . قصه ها فرصت همانند سازی با شخصیت ها ، برون سازی تعارضها و تخلیه هیجانها و کسب بینش را به کودک می دهد(اریکسون ، ترجمه قراچه داغی ، 1386)
مرور ادبیات پژوهشی نشان می دهد که درمانگران کودک ، قصه و قصه گویی را چه در زمینه بازی درمانی و چه به طور مستقل ، هم برای درمان (کودکان دچار سو استفاده جنسی ، دارای اختلال های یادگیری ، مبتلا به ناتوانی های هیجانی و . . . )و هم آموزش مهارت های خاص (مهارت حل مسئله، مهارتهای خود تنظیمی ، شناخت احساسات ، کنترل پرخاشگری و . . . ) به کار گرفته اند .


1-2- بیان مسئله
اگرچه رفتار مقابله ای و سرپیچی ، مخصوصا” در میان کودکان پیش دبستانی ممکن است رفتار هنجاری محسوب شود ، گروهی از کودکان رفتارمقابله ای را چنان فراوان و با شدت نشان می دهند که تشخیص اختلال لجبازی – نافرمانی اجتناب ناپذیر است . همان طور که در چاپ پنجم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی DSM-V تعریف شده است ، اختلال لجبازی ، نافرمانی و الگوی عود کننده ای از رفتار منفی کارانه ، نافرمانی ، سرکشی و خصم آلود در برابر اشخاص صاحب قدرت می باشد .
برای اینکه کودک ملاکهای تشخیص اختلال لجبازی – نافرمانی را دریافت کند ، باید دست کم چهار رفتار از رفتارهای زیر را حداقل در طول یک دوره 6 ماهه نشان دهد 1-لجبازی ، 2-جروبحث با بزرگسالان ، 3-امتناع از اطاعت کردن از درخواستها یا اوامر بزرگسالان 4-آزار عمدی مردم 5-سرزنش کردن دیگران 6-زودرنجی در برابر دیگران 7-خشمگین شدن و رنجیدن یا غرض ورزی 8-انتقام جویی. (چاپ پنجم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی ،2013)
علاوه بر این ، اختلال لجبازی – نافرمانی تنها زمانی تشخیص داده می شود که این رفتارها با فراوانی بیشتر از آنچه معمولا در میان کودکان دارای سن وسطح رشدی یکسان دیده می شود ، رخ دهند و به کارکرد اجتماعی ، تحصیلی یا شغلی آسیب رسانند . با این حال ، اگر ملاکهای اختلال سلوک نیز وجود داشته باشند یا رفتارهای مقابله ای تنها در طول دوره اختلال خلقی یا روان پریشی ظاهر شوند، اختلال لجبازی – نافرمانی تشخیص داده نمی شود . (انجمن روان پزشکی آمریکا 1994)

مرور

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.